De eerste controle bij de verloskundige

De eerste keer dat je op controle komt bij de verloskundige zal rond 7-10 weken zwangerschap zijn. Wanneer je niet zeker was van je eerste dag van je laatste menstruatie kan het zijn dat je verloskundige een aanvraag voor een echo voor je heeft geregeld om een termijnbepaling te laten doen. Tijdens de eerste controle heeft de verloskundige veel gegevens van je nodig, namelijk:

• Algemene gegevens van jou zoals je naam, adres, geboortedatum, verzekering, religie, beroep;
• Medische gegevens van je zoals operaties die je hebt gehad, medicijnen die je gebruikt, allergieën, aandoeningen als hart- en vaatziekten, epilepsie, diabetes;
• Gegevens over aandoeningen die binnen jouw familie of die van je partner voorkomen, zoals een hoge bloeddruk, diabetes en trombose;
• Gegevens over eventuele vorige zwangerschap(pen) zoals hoe de zwangerschap, bevalling en het kraambed zijn verlopen en of er nog bijzonderheden waren;
• Gegevens over aangeboren aandoeningen binnen jouw familie of de familie van je partner, zoals kinderen met downsyndroom of een andere aangeboren aandoening, kinderen die voor, tijdens of vlak na de geboorte zijn overleden;
• Gegevens over de gezondheid van je partner.

Daarnaast vraagt de verloskundige je of je rookt, alcohol of drugs gebruikt, of je wel eens een blaasontsteking hebt gehad, of je wel eens een koortslip hebt gehad en of je foliumzuur (hebt) gebruikt.

Je verloskundige wil al deze gegevens van je noteren zodat zij in kan schatten of je bij haar onder controle kunt blijven. Soms bestaat er een indicatie om toch naar de gynaecoloog te gaan bijvoorbeeld als je epilepsie hebt en daar medicijnen voor gebruikt. Ook kan het zo zijn dat je in aanmerking komt voor onderzoeken die je in de zwangerschap kunt laten doen om een aangeboren aandoening bij je baby te kunnen opsporen.

Harttoontjes luisteren

Tijdens de eerste controle wordt er over het algemeen nog niet met de doptone naar het hartje van je kindje, geluisterd omdat je nog te kort zwanger bent om het hartje met de doptone te kunnen horen. Het hartje is vanaf ongeveer 12 weken zwangerschap met een doptone te horen.

Bloeddruk meten

Bij de eerste controle wordt altijd je bloeddruk gemeten. Daarnaast wordt er altijd een bloedafname gedaan. Niet iedere verloskundige doet dit zelf, in veel praktijken moet je hiervoor naar het laboratorium van een ziekenhuis in de buurt. Waarop je bloed wordt onderzocht vind je hier onder.

Informatie verdere onderzoeken

Onderdeel van de eerste controle is ook de informatie over onderzoeken die je in de zwangerschap kunt laten doen om de kans op aangeboren afwijkingen bij je kindje te laten berekenen. Dit zijn de combinatietest waarbij gekeken wordt wat de kans is dat je een kindje met Downsyndroom bij je draagt. Daarnaast is er de 20 weken echo, daarbij worden alle organen van je kindje nagekeken op afwijkingen.

Verloskundige onderzoeken bij 12 - 16 weken zwangerschap

Het is per verloskundige verschillend welke onderwerpen er in de periode 12-16 weken zwangerschap aan bod komen. De verloskundige kan bijvoorbeeld vragen of je je al georiënteerd hebt op kraamzorg. Zij kan je hierover ook folders meegeven. Ook kan ze je informeren over een zwangerschapscursus als je deze wilt gaan volgen. Als jij en je partner niet gehuwd zijn en niet een geregistreerd partnerschap hebben is het van belang dat je partner het kindje gaat erkennen. Ook dit komt al vroeg in de zwangerschap ter sprake.

Verloskundige onderzoeken bij 27 - 30 weken zwangerschap

Als uit het bloedonderzoek bij 12 weken is gebleken dat je een rhesus-D negatieve bloedgroep hebt dan wordt je bloed in de 27e week van de zwangerschap opnieuw gecontroleerd. Er wordt dan in jouw bloed gekeken wat de bloedgroep van je kindje is. Hierdoor hoeft niet iedere zwangere die rhesus-D negatief is anti-D te krijgen maar alleen de vrouwen die in verwachting zijn van een rhesus-D positief kindje. Is uit het bloedonderzoek gebleken dat je rhesus-c negatief bent dan wordt in week 27 gekeken of je irregulaire erytrocytenantistoffen (IEA) hebt aangemaakt.

Bij de controle bij ongeveer 30 weken zwangerschap word je Hb gehalte gecontroleerd. Hb staat voor hemoglobine en betekent het ijzergehalte in je bloed. In de zwangerschap daalt je Hb altijd doordat het bloed door de zwangerschap verdunt raakt. Je Hb gehalte mag niet te laag worden, omdat jij en je kindje hier dan klachten door kunnen krijgen. Als je Hb gehalte te laag is schrijft je verloskundige waarschijnlijk ijzermedicatie (staaltabletten) voor zodat je Hb gehalte weer hoger wordt.

Uitleg over de zwangerschapskaart van de verloskundige

Op je zwangerschapskaart worden al je gegevens genoteerd. Tijdens elke controle komen er weer nieuwe gegevens bij. Er staan veel afkortingen op de kaart, hieronder is weergegeven wat de afkortingen betekenen:

• RR: de bloeddruk;
• cort: cortonen, dit is de hartslag van je baby. + betekend dat ze gehoord zijn, - betekend dat ze niet gehoord zijn;
• dopt of dt: doptone. hiermee wordt aangegeven of de harttonen
  van de baby met de doptone gehoord zijn
• leven: of je het kindje al voelt bewegen
• fundus: de hoogte van je baarmoeder
• s: symfyse, schaambot, n: navel, x: xyphoid, onderste deel van je borstbeen. Op de kaart wordt de hoogte van je baarmoeder hierin uitgedrukt er staat dan bijvoorbeeld. ½ NX, dit betekend dat je baarmoeder halverwege je navel en het onderste deel van je
  borstbeen zit;
• caput: het hoofdje van de baby;
• cbbbi: het hoofdje van de baby is te bewegen boven de bekkeningang;
• cbibi: het hoofdje van de baby is te bewegen in het bekken;
• cvibi: het hoofdje van de baby zit al vast in de bekkeningang, het hoofdje is dan al ver ingedaald;
• CIF: caput in fundo, hierbij ligt het hoofdje van de baby bovenin de baarmoeder en is er dus sprake van een stuitligging;
• ball: ballottement, hierbij is het kindje al wel te voelen maar de
  ligging van het kindje is nog niet te bepalen.

Je zwangerschapskaart neem je mee naar elke controle.