De kraamverzorgende

Als je thuis gaat bevallen belt de verloskundige of huisarts tijdens de laatste centimeters ontsluiting met de kraamzorginstelling waar jullie kraamzorg bij hebben aangevraagd. De kraamverzorgende zet alles klaar voor de bevalling, zorgt voor rust, ondersteunt je bij de weeën en assisteert de verloskundige of de huisarts. Na de bevalling is ze er om jou en je baby te verzorgen, de kraamkamer op te ruimen en je te helpen met de eerste voeding. Zo kun je meteen genieten van de eerste momenten met je kindje. Ze blijft daarna ook bij jullie in het gezin (het komt soms voor dat dit niet mogelijk is, maar dit is wel het streven van kraamzorgbureaus). De kraamverzorgende is in de kraamperiode jullie aanspreekpunt en persoonlijke coach bij de verzorging van jou als moeder en van jullie baby. Ieder kraamcentrum heeft een eigen logboek waarin alle controles van jou en je baby kunnen worden opgeschreven. De kraamverzorgende neemt dit logboek zelf mee. Als de baby groot is kun je later nog eens terugkijken naar hoe het de eerste dagen ging.

De tweede tot de tiende dag

In de dagen na de bevalling zal de kraamverzorgende jou en je partner begeleiden bij de verzorging van jullie kindje. Als het jullie eerste kindje is zal zij jullie veel tips kunnen geven over de verzorging en dingen voor kunnen doen als jullie dit prettig vinden (zoals het omdoen van een schone luier of jullie baby in bad doen). De kraamverzorgende houdt daarnaast heel goed in de gaten of het goed gaat met jullie baby. Ze zal hierbij letten op:

• het gewicht;
• ademhaling;
• poepen en plassen;
• huilen, slapen en alertheid;
• de kleur van je baby;
• het navelstompje;
• temperatuur van je baby.

Als de kraamverzorgende denkt dat het niet goed gaat met je baby zal zij de verloskundige inschakelen.

Je baby wordt niet direct na de geboorte in bad gedaan. Je kindje zit waarschijnlijk nog onder het huidsmeer. Dit is juist heel goed voor de huid omdat dit heel vettig is en voorkomt dat de huid van je baby uitdroogt. De dag na de bevalling is het huidsmeer grotendeels al in de huid getrokken en word je baby voor het eerst in bad gedaan. Wanneer het jullie eerste kindje is zal de kraamverzorgende jullie eerst voordoen hoe je dit doet. Het maakt niet uit wat voor badje je hebt. In een tummytub voelen baby’s zich geborgen omdat ze een kleine ruimte hebben, dit geeft het gevoel van in de baarmoeder. Een babybadje is ook prima te gebruiken.

Niet alleen de baby moet in de gaten gehouden worden, maar jijzelf ook. De kraamverzorgende doet daarvoor elke dag controles bij je zoals:

• temperatuur opmeten;
• pols tellen;
• de stand van je baarmoeder controleren;
• bloedverlies in de gaten houden;
• ontlasting en plassen na de bevalling;
• eventuele hechtingen bekijken.

Alle controles van jou en je baby worden in het logboek geschreven. Als de verloskundige langskomt zal zij in het logboek kijken en heeft ze een goed overzicht van hoe het met jullie gaat. Verder houdt ze in de gaten hoe je je voelt en zorgt ze ervoor dat je voldoende rust krijgt zodat jij optimaal herstelt en geniet van je kraamtijd. Zo kun je alle aandacht hebben voor je eerste contact en ervaringen met je kindje.

Voeding voor je baby

Als je borstvoeding gaat geven is het heel belangrijk dat je baby na de bevalling direct op je buik gelegd wordt. Het huid-op-huid contact is enorm belangrijk. Je kunt je baby eigenlijk direct aan je borst leggen en meestal is je baby in staat om zelf aan de borst te drinken. Direct na de bevalling komt er colostrum uit je borsten, dit is de eerste moedermelk. Dit colostrum zit vol met antistoffen en is licht verteerbaar. Je baby heeft de eerste dagen nog niet veel voeding nodig en het colostrum bevat alles wat je baby de eerste dagen na de bevalling nodig heeft.

Een bijkomend voordeel van het direct geven van borstvoeding is dat het hormoon oxytocine vrijkomt en dat stimuleert het samentrekken van de baarmoeder. Hierdoor komt de placenta sneller los en wordt het bloedverlies beperkt.

Naast alle bovenstaande controles zal de kraamverzorgende observeren bij de borstvoeding en je tips geven. Ook praktische zaken als: “hoelang kun je borstvoeding bewaren?” komen aan de orde. Als je kunstvoeding geeft zal ze je leren hoe je deze voeding klaarmaakt. Ook zal ze je leren hoe je flesjes en spenen uit moet koken en hoe vaak je dit moet doen. Dit is natuurlijk ook handig om te weten als je borstvoeding gaat afkolven en wilt bewaren in de koelkast of diepvries.

Landelijk Indicatie Protocol (LIP)

Iedere kraamvrouw in Nederland krijgt standaard 49 uur kraamzorg. Het aantal uren kraamzorg dat je krijgt, wordt berekend met behulp van het Landelijk Indicatie Protocol kraamzorg (LIP). Dit is een – door de zorgverzekeraars – landelijk ingesteld zorgindicatiemodel. Afhankelijk van je situatie en je behoefte aan zorg kan het aantal uren kraamzorg dat je krijgt variëren van minimaal 24 uur tot maximaal 80 uur. Tijdens een intake wordt het aantal uren waar jij recht op hebt bepaald. Het is belangrijk dat je je op tijd aanmeld zodat je zeker weet dat je het aantal uren krijgt waar je recht op hebt.

Het aantal uur kraamzorg dat je toegewezen krijgt wordt standaard verdeeld over acht dagen; in sommige gevallen kan tot tien dagen zorg geleverd worden. De meeste kraamzorgbureaus doen hun uiterste best om het afgesproken aantal uren kraamzorg te leveren. Om uiteenlopende redenen kan het voorkomen dat dit toch niet lukt.