Eiwit speelt dubbelrol bij afweer pasgeboren baby’s

Jaarlijks sterven meer dan een miljoen baby’s in  eerste levensmaand aan een infectieziekte

Interessant aanknopingspunt voor nieuwe sepsisbehandeling
Het eiwit MIF speelt een opmerkelijke dubbelrol in de afweer van pasgeboren baby’s. Enerzijds beschermt MIF tegen babyvoetjesinfecties net na de geboorte. Maar als er echt een infectie ontstaat, dan stimuleert het juist de ontstekingsreacties die bijvoorbeeld tot een sepsis kunnen leiden. Dat schrijft Fred Sweep van het Radboudumc samen met Duitse en Zwitserse onderzoekers in het wetenschapsblad PNAS

Jaarlijks sterven meer dan een miljoen baby’s in hun eerste levensmaand aan een infectieziekte. Het blijft een enorm gezondheidsprobleem, ondanks alle verbeteringen in de preventie, diagnose en behandeling van vroege infectieziekten. Die grote kwetsbaarheid wordt voor een deel verklaard door het nog niet volgroeide afweersysteem van de pasgeboren baby’s.

Dempen en stimuleren

Die verminderde afweer wordt onder andere toegeschreven aan de hoge niveaus adenosine en prostaglandines in het bloed van de ongeboren baby. Beide stoffen dempen de afweerreactie, zodat er geen felle en potentieel gevaarlijke ontstekingsreacties in de foetus ontstaan. Aan de andere kant zijn er ook stoffen die deze neonatale onderdrukking van het immuunsysteem juist tegengaan. Een van die afweerstimulerende stoffen is de macrophage migration inhibitory factor (MIF).

Bescherming

Fred Sweep, hoogleraar Laboratoriumgeneeskunde in het Radboudumc, heeft met Duitse en Zwitserse collega’s de werking van dit MIF verder onderzocht.

“We zagen dat de MIF-concentratie bij pasgeborenen wel tien keer hoger is dan bij kinderen of volwassen”, zegt Sweep. “Op die manier speelt het MIF een belangrijke rol om dreigende infecties te voorkomen. Waarschijnlijk speelt MIF een belangrijke rol net na de geboorte, wanneer een kolonisatie van de baby plaatsvindt door bacteriën uit het moederlijke geboortekanaal of – bij een keizersnee – de buik en huidflora. Die kolonisatie is uitstekend, maar moet worden afgestopt als er infecties dreigen te ontstaan. MIF lijkt een belangrijke factor om dergelijke infecties te voorkomen.”

Sepsis stimuleren

De onderzoekers zagen nog een ander, meer verontrustend effect.

Sweep: “Ontstaat er daadwerkelijk een infectie, dan wordt de productie van MIF snel verder opgevoerd. Dat hebben we vastgesteld door muizen te infecteren met E. coli en streptococcen, de twee voornaamste verwekkers van sepsis bij pasgeborenen. Dan wordt MIF nog actiever, waardoor de ‘venijnige’ ontstekingsreacties bij sepsis waarschijnlijk alleen maar worden aangejaagd.”

Nieuwe behandelmogelijkheden?

MIF speelt volgens de onderzoekers dus een unieke rol speelt in de afstemming van het neonatale immuunsysteem. Enerzijds door bescherming te bieden tegen dreigende infecties, anderzijds door bij te dragen aan de ongecontroleerde ontstekingsreacties tijdens sepsis. Sweep: “dat maakt MIF ook tot een interessant aangrijpingspunt voor nieuwe sepsistherapieën.”

Deel dit bericht