Home - Borstvoeding - Borstvoeding ABC

Borstvoeding ABC - alle borstvoedingsbegrippen toegelicht

In het borstvoeding ABC van Babytjes.nl proberen we een compleet alfabetisch overzicht te geven van alle mogelijke begrippen rondom borstvoeding. Door op een letter in de ABC-tabel te klikken spring je naar de betreffende letter in het alfabet. De bovenste regel in de tabel brengt je steeds terug naar het begin van deze pagina.

Aanleggen

baby aan de borst Met aanleggen wordt bedoeld dat de baby zodanig gestuurd en begeleid wordt, dat hij de tepel gemakkelijk kan pakken om op de juiste manier te gaan zuigen. Na de geboorte is je kindje meestal zelf in staat om zelf naar je borst te kruipen en je tepel voor het eerst in zijn mondje te nemen. Vaak wordt dit moment niet afgewacht.

Aanzuigpijn

Begin je nog maar net met borstvoeding geven, dan kan het zijn dat je tepels de eerste dagen gevoeliger zijn dan normaal. Door het aanzuigen wordt de tepel twee- tot driemaal zo groot en dat is natuurlijk wel even wennen. Meestal is deze aanzuigpijn na twee tot drie weken verdwenen. Blijf je pijn houden, vraag dan eens een lactatiekundige of je je baby goed aanlegt. Het is belangrijk dat je zonder pijn kunt voeden.

Achtermelk

Zie Voormelk

Afbouwen

Met afbouwen wordt het minderen of stoppen van/met het geven van borstvoeding bedoeld. Het is belangrijk om geleidelijk af te bouwen zodat je niet teveel last van stuwing krijgt. Bijvoeding of een flesje erbij zijn ook vormen van afbouwen wanneer zij een voeding aan de borst vervangen.

Afkolven

Met afkolven wordt het halen van melk uit de borst door middel van een hulpmiddel (kolf) of met de hand bedoeld. Je kunt de melk afkolven omdat je baby nog niet aan de borst drinkt (bijvoorbeeld als je baby in de couveuse ligt en te klein is om zelf te drinken) of als je tijdelijk van je baby bent gescheiden, zodat je op een andere manier moet zorgen dat je melkproductie op peil blijft. Je kunt ook na of voor een borstvoeding kolven om een voorraadje op te bouwen voor in de diepvries, zodat je (als je bijvoorbeeld weer aan het werk moet) altijd een voeding mee kunt geven aan de oppas.
Je kunt op verschillende manieren afkolven:
*handmatig (manueel)
*met een handkolf
*met een elektrische kolf

Alcohol en borstvoeding

Als je borstvoeding geeft hoef je niet alle alcohol te laten staan. Gebruik je vaak en veel alcohol, dan heeft dit natuurlijk een nadelig effect op je baby. Drink je graag een wijntje of een glas bier, dan kun je dit het beste doen vlak na een voeding en beperken tot 1 consumptie per dag. Alcohol wordt snel in je bloed opgenomen en dus ook in de moedermelk. Het duurt 3 uur voordat de alcohol weer uit de moedermelk verdwenen is.

Ga je een avondje feesten, dan kun je er voor kiezen om je melk af te kolven.

Blokvoeden

Deze methode wordt gebruikt als je teveel melk produceert. Eerst worden de borsten goed geleegd (liefst door middel van een (elektrische) kolf) Hierna laat je je baby je borsten verder leegdrinken. Daarna voed je je baby binnen drie uur steeds als hij daarom vraagt aan dezelfde borst. Telkens als je baby honger heeft, voed je in een periode van drie uur aan dezelfde borst. Na deze periode van drie uur ga je over op voeden aan de andere borst. Op deze manier zorg je voor een verlaging van de productie van melk. Wil je deze manier proberen, dan is het verstandig om hulp van een lactatiekundige in te schakelen.

Borstcompressie

Jack Newman, kinderarts in Toronto, heeft deze techniek in Europa ge´ntroduceerd. Het is een techniek waarbij je zachtjes in je borst knijpt en zo de druk wat verhoogd. Je kunt de techniek onder andere toepassen als je baby aan de borst in slaap valt. Je baby gaat vanzelf slikken wanneer het melk in z'n mondje krijgt.

Borstkolf

Zie Afkolven

Borstontsteking

Een andere benaming voor borstontsteking is mastitis. Een borstontsteking is een infectie van één of beide borst(en). Een borstontsteking kan ontstaan door een verstopt melkkanaaltje dat niet goed of niet volledig is behandeld. Ook kan de ontsteking ontstaan door een bacterie, die bijvoorbeeld door een kloofje of een wondje naar binnen is gedrongen. Het is niet zo dat je altijd een borstontsteking krijgt als je een verstopt melkkanaaltje of een tepelkloof hebt.
Door een borstontsteking kun je je behoorlijk ziek voelen. Je hebt koorts en het lijkt of je griep hebt.
Een paar tips:

  • Laat je baby de borst goed leegdrinken
  • Leg vaak aan, vooral de ontstoken kant
  • Neem je rust als je koorts hebt

Voor en tijdens de voeding kun je warme compressen gebruiken, het helpt de doorstroming van de melk te bevorderen.
Het is belangrijk dat je contact opneemt met je huisarts als je vermoedt dat je borstontsteking hebt.

Clustervoeden

Met clustervoeden wordt bedoeld dat je de baby een aantal kleine voedingsmomenten geeft in een kort tijdsbestek. Bijvoorbeeld vijf à acht keer kort voeden in twee uur tijd. Dit stimuleert de borstvoeding doordat er steeds weer nieuwe melk aangemaakt wordt.

Colostrum

De eerste melk die aangemaakt wordt. De kleur is gelig en de vloeistof is heel makkelijk verteerbaar en rijk aan antistoffen. Je baby raakt door het drinken van deze colostrum makkelijk zijn eerste ontlasting (meconium) kwijt. Na een aantal dagen gaat colostrum langzaam over in "echte" moedermelk.

Cupfeeding

Een voedingscupje ziet eruit als een klein kopje, met een brede rand en het is van zacht plastic gemaakt. Cupfeeding wordt gebruikt als je baby niet zelf kan drinken omdat het bijvoorbeeld te ziek of te klein is. Ook kunnen vaders op deze manier hun (couveuse)baby (borst)voeding geven.

Houdbaarheid van moedermelk

Voor informatie over de houdbaarheid van moedermelk verwijzen we je graag naar onze special over borstvoeding

Kliertjes van Montgomery

Deze kleine kliertjes zien eruit als bultjes/ pukkeltjes op de tepelhof. Tijdens de zwangerschap worden deze kliertjes iets groter. Zij scheiden een olie-achtige vloeistof af die je tepels beschermen.

Kolven

Zie Afkolven

Lactatiekundige

Een IBCLC is een International Board Certified Lactation Consultant. Een lactatiekundige met een erkend diploma. Ze is geschoold in de borstvoedingswetenschap en heeft dus veel kennis in huis over het borstvoeden. Sommige ziekenhuizen en kraamzorgbureaus hebben een lactatiekundige in dienst. Ook zijn er zorgverzekeraars die lactatiekundige consulten hebben opgenomen in hun pakket.

Meer informatie over de lactatiekundige vind je in onze special over Borstvoeding

Lekken borsten

Het tussen de voedingen of tijdens de voedingen lekken van melk uit de borst.
Kijk ook even bij zoogcompressen.

Mastitis

zie Borstontsteking

Meconium

Dit is de eerste dikke, donkere ontlasting van je baby. Eigenlijk is het een substantie van darmslijm, darmcellen, ingeslikt vruchtwater met donshaartjes en huidvet.

Melkproductie

De hoeveelheid melk die een moeder aanmaakt gebaseerd op het vraag- en aanbodprincipe: hoe meer de baby drinkt, hoe meer melk er zal zijn. Leg je baby dus vaak aan als je de melkproductie wil stimuleren.

Melkgangen

Dit zijn melkvervoerende kanaaltjes in de borst. De melk wordt in de borst aangemaakt in melkmakende cellen. Vervolgens wordt de melk vervoerd naar de borst. Dit gebeurt via de melkgangen of melkkanaaltjes.

Oxytocine

Oxytocine is een hormoon dat er voor zorgt dat je melk toeschiet, met andere woorden dat de melk uit je borst wordt losgelaten. Ben je erg gespannen, of schiet de melk niet toe tijdens het kolven, dan kan het lijken of je geen melk meer hebt. De melk is er dus wel, maar komt niet vrij. Probeer te ontspannen, dan kan het hormoon goed z'n werk doen!

Oxytocine neusspray

Door oxytocine neusspray wordt niet je melkproductie verhoogd, maar het bevordert de toeschietreflex. In het borstklierweefsel trekken spiercellen samen en de melk schiet toe. Vaak werkt het al binnen een paar minuten. Oxytocine neusspray is alleen op doktersvoorschrift verkrijgbaar.

Prolactine

Prolactine is het melkmakend hormoon. Als je baby bij je drinkt, krijgen je hersenen het signaal om melk te maken. Hoe vaker je voedt, hoe meer prolactine haar werk kan doen.

Regeldagen

De periode die nodig is om de melkproductie te verhogen. Baby’s hebben soms een groeispurt en kunnen dan vaker drinken dan anders. Zo kan je baby jouw lichaam laten weten dat er meer melk nodig is. Meestal is het vraag- en aanbodsysteem na een dag of twee weer helemaal op elkaar afgestemd.

Relactatie

Een methode om moeders die al een tijdje geen borstvoeding meer geven of nooit borstvoeding hebben gegeven, toch borstvoeding te laten geven wordt relactatie genoemd. Bijvoorbeeld als een moeder is gestopt met het geven van borstvoeding, maar daar spijt van krijgt en toch weer wil verdergaan met voeden. Het is zelfs mogelijk om bij adoptie de baby (gedeeltelijk) te voeden

Spruw

Spruw is een schimmelinfectie op of in de borst. De boosdoener is de schimmel Candida Albicans. Op andere plekken van je lichaam zorgt deze schimmel voor bijvoorbeeld zwemmerseczeem of ringworm. Tijdens de zwangerschap heb je soms last van een vaginale schimmel, zodat je baby tijdens de bevalling makkelijk besmet raakt met deze schimmel.
De kenmerken van spruw zijn onder andere: branderige tepels, jeuk aan je tepels en steken in je borst. Je baby kan witte plekjes in de mond hebben die niet weg te vegen zijn of licht bloeden bij een poging de plekjes weg te halen. Soms hebben moeder en baby allebei de symptomen, maar dat hoeft niet. Het is belangrijk de schimmel te behandelen bij moeder en kind, ook als een van beiden (nog) geen symptomen heeft. Neem dus contact op met je huisarts voor medicijnen zodat jullie beiden behandeld kunnen worden.

Een paar tips:

  • Was goed je handen
  • Afgekolfde melk moet je verhitten voor je die aan je baby geeft (dit in verband met opnieuw besmetten)
  • Gebruik zo min mogelijk zeep
  • Kook alle flessen, flessenspenen, fopspenen en kolfonderdelen elke dag uit

Stuwing

Stuwing is een ongemakkelijk, soms pijnlijk gevoel in de borst omdat deze overvol zit. Stuwing komt in de kraamtijd vaak voor als je borst overgaat van het produceren van colostrum naar "echte" moedermelk, daarbij gaat er ook veel bloed en vocht naar je borsten, wat zorgt voor zeer volle borsten. Later in de borstvoedingsperiode komt stuwing voor omdat je baby bijvoorbeeld plotseling doorslaapt, een voeding overslaat of omdat je een hoge melkproductie hebt.

Tepelkloven

Wondjes aan je tepel die ontstaan door verkeerd aanleggen of een verkeerde drinktechniek van de baby.

Tepelhoedje

Een dunne tepelbeschermer in de vorm van een tepel. Het gebruik van een tepelhoedje is omstreden. Je baby moet een andere zuigtechniek toepassen en kan doordoor je melkproductie in de weg staan (zie zuigverwarring).

Toeschietreflex

Het moment dat de melk door de melkgangen naar je tepel gestuwd wordt. Het kan een wat prikkelend gevoel geven in je borst, soms zelfs wat pijnlijk. Een toeschietreflex kan optreden door het zuigen van je baby aan de tepel, maar ook van het huilen van je baby (of een andere baby) kun je een toeschietreflex krijgen. Sommige vrouwen krijgen al een toeschietreflex als ze aan hun baby denken. Hier kun je gebruik van maken als je gaat kolven. Soms helpt het om een baby-tijdschrift te lezen onder het kolven.
Spanning, vermoeidheid en pijn kunnen er juist voor zorgen dat je toeschietreflex uitblijft. Dit kan een moment zijn dat je denkt dat je geen melk meer hebt. Dit is dan niet het geval.

Verstopt melkkanaaltje

Afsluiting van een melkkanaal doordat het niet juist geleegd wordt en hierdoor verstopt raakt.
Een verstopt melkkanaaltje kun je krijgen als je bijvoorbeeld veel tijd tussen de voedingen laat of je baby net niet lang genoeg drinkt uit je borst. Soms gaat een verstopt melkkanaaltje over in een borstontsteking.

Voormelk

Dacht men vroeger dat er sprake was van waterige voormelk en vette achtermelk, tegenwoordig weet men dat de melk steeds goed van samenstelling is. Tijdens het drinken wordt de melk steeds vetter, maar dat komt doordat er steeds meer vetdeeltjes loskomen tijdens het voeden.

Wisselvoeden

Het vaker wisselen van borst per voeding, met als doel het verhogen van de melkproductie of de baby geïnteresseerd houden in de borst. Meestal wissel je 1 keer per voeding van borst, maar bij wisselvoeden wissel je vaker. Zo kun je bijvoorbeeld 4 of zelfs 6 borsten per voeding geven (je wisselt dus 2 of drie keer van borst).

Zoogcompressen

Over het algemeen zijn zoogcompressen ronde schijven die je tussen je borst en je BH doet. Ze lijken een beetje op make-up wattenschijven. Ze zijn ervoor gemaakt om de melk die eventueel tussen het voeden door loskomt op te vangen of tegen te houden. Er bestaan compressen voor eenmalig gebruik, maar ook wasbare.
Er is ook een siliconencompres, deze vangt de melk niet op maar drukt op de tepel en op deze manier wordt voorkomen dat er melk uit de tepel lekt. Zo'n compres kun je beter niet de gehele dag gebruiken, maar als je uitgaat, een feestje hebt of een strak truitje aan wil kan het uitkomst bieden.

Zuigverwarring

Hiermee wordt bedoeld: de verwarring van de baby bij het drinken aan de borst door het toepassen van verschillende zuigtechnieken naast elkaar. Onder die zuigtechnieken vallen bijvoorbeeld: borst, flesje, fopspeen en pink. Als je baby hier gevoelig voor is (meestal tot een week of 4-6) kan het zijn dat hij niet meer weet hoe hij aan de borst moet drinken. Hij probeert aan je borst te drinken alsof hij uit een flesje drinkt, wat een heel andere manier van drinken is.

Meer informatie over borstvoeden?

Op de algemene pagina over borstvoeding kun je meer informatie vinden.

Lief Leuk & Eigen Geboortekaartjes

Geboortekaartjes

Hoera! Zwanger. Nu zoek je natuurlijk het mooiste kaartje om jullie kindje straks aan te kondigen. Bij Lief Leuk & Eigen hebben ze een grote collectie geboortekaartjes van de leukste designers. Alle ontwerpen zijn uniek. Daarnaast vind je hier ook een collectie So Special, deze kaartjes zijn extra bijzonder op Oud Hollands papier, karton of kraft met hippe designs. Kijk snel voor alle geboortekaartjes!

 

Banner 125x125







 



Noppies positiekleding

Copyright Babytjes.nl - webdesign Freddo.nl en beabudai.nl - Informatie: webc@babytjes.nl - Disclaimer, Privacy en Cookies