Home - Zwangerschap - Zwangerschaps ABC

Zwangerschaps ABC over zwanger zijn en zwangerschap

In het zwangerschaps ABC van Babytjes.nl proberen we een compleet alfabetisch overzicht te geven van alle mogelijke begrippen rondom zwangerschap en geboorte. Door op een letter in de ABC-tabel te klikken spring je naar de betreffende letter in het alfabet. De bovenste regel in de tabel brengt je steeds terug naar het begin van deze pagina.


Aambeien

Aambeien zijn gezwollen bloedvaatjes aan de binnen- of buitenkant van de anus. Ze kunnen erg pijnlijk zijn en hinderlijk jeuken. Aambeien ontstaan vaak doordat de wanden van de bloedvaatjes minder stevig zijn onder invloed van hormonen en er sprake kan zijn van harde ontlasting. Soms gaan de aambeien bloeden wanneer er flink geperst wordt tijdens de ontlasting.
Het eten van vezelrijke voeding (zoals fruit en groente of muesli), per dag twee liter vocht drinken en voldoende bewegen helpt aambeien te voorkomen. Met deze maatregelen blijft de ontlasting vaak wat zachter en komt de ontlasting meestal iets vaker.
Mochten de aambeien toch zijn ontstaan en heb je er last van, vraag dan aan je huisarts of apotheek een aambeien zalf. Overigens kunnen aambeien ook pas tijdens de bevalling ontstaan.

Achterhoofdsligging

De meeste baby’s (zo’n vijfennegentig procent) liggen met het achterhoofdje naar beneden. Een perfecte houding, want het hoofdje kan zich zo bij de bevalling heel goed aanpassen aan de vorm van het bekken. Ligt het gezichtje van je baby naar de buik gekeerd, dan zal de geboorte van het hoofdje iets moeilijker zijn. Soms zal dit een vacuüm- of tangverlossing worden.

Alcohol en zwangerschap

Wanneer je zwanger bent (én ook wanneer je zwanger wilt worden) is het het beste om helemaal geen alcohol te drinken. Recent onderzoek heeft namelijk uitgewezen dat ieder gebruik van alcohol in de zwangerschap negatieve gevolgen kan hebben. Zo blijkt bij dagelijks gebruik van één glas alcohol het risico op een miskraam en vroeggeboorte verhoogd. Ook kan het de psychomotorische ontwikkeling van je baby nadelig beïnvloeden. Bij twee tot zes glazen per dag loopt het kind meer risico om later een alcoholverslaving te ontwikkelen. Wordt er nog meer gedronken dan kan dit leiden tot ernstige aangeboren afwijkingen. Ook een incidentele uitschieter op bijvoorbeeld een feestje heeft negatieve gevolgen voor je baby.

Zie ook Foetaal Alcohol Syndroom FAS


Amnion

Het vruchtvlies of amnion is een dun omhulsel waarin het vruchtwater en het embryo, (later de foetus) zich bevinden. Soms begint de bevalling als het vruchtvlies breekt en het vruchtwater via de vagina het lichaam van de moeder verlaat. Men zegt ook wel "de vliezen breken".

Zie ook Chorion

Amnionpunctie

Zie Vruchtwaterpunctie

Anemie

Zie Bloedarmoede

Angstgevoelens

Het is normaal dat je tijdens je zwangerschap niet alleen maar geniet maar je ook af en toe zorgen maakt. Deze zorgen kunnen heel verschillend zijn. Zo kan het zijn dat je bang bent voor een miskraam of een vroeggeboorte, je je zorgen maakt over de gezondheid van je baby, je bang bent voor de bevalling, dat je je zorgen maakt over de kraamtijd en de verantwoordelijkheid die een kind met zich meebrengt, etc. etc. Deze angstgevoelens kunnen veroorzaakt worden door hormonen, eerdere ervaringen en verhalen van anderen. Het kan zich uiten in piekeren maar bijvoorbeeld ook in nachtmerries.
Vertel je verloskundige wanneer je hier last van hebt. Zij kan je het een en ander uitleggen en je hopelijk enigszins geruststellen.

Apgar-score

Je baby wordt bij de geboorte van top tot teen onderzocht en krijgt al in het allereerste levensuur zijn of haar eerste rapport: de Apgar-score. De Apgar-score is genoemd naar Virginia Apgar, die deze test in het begin van de vijftiger jaren ontwikkelde. Er wordt op de volgende dingen gelet:

1. Ademhaling
2. Hartslag
3. Spierspanning
4. Reactie op prikkels
5. Kleur van de huid

Voor elke vijf onderdelen kan je baby twee punten scoren. Als hij of zij in prima conditie is, verdient je baby dus een tien. Meestal haalt de baby dat in de eerste minuut na de geboorte niet. Het duurt namelijk wat langer voordat de huid bijkleurt. Met acht of negen punten in totaal, kun je dus al heel tevreden zijn. Is de uitslag lager, dan heeft de baby meestal wat extra medische zorg nodig. Vijf minuten na de geboorte wordt de test nog eens herhaald en dan halen de meeste baby’s wel een tien.

Zie ook onze special over de Apgar-score

A terme

De a terme datum is de datum waarop je bent uitgerekend. Een zwangere is a term wanneer zij tussen de 37 en 42 weken zwanger is, binnen deze periode is thuisbevallen mogelijk.


Baarkruk

Een verticale baringshouding kan tijdens het persen handig zijn. De zwaartekracht helpt dan mee met het uitdrijven van de baby. De verloskundige heeft altijd de baarkruk mee.

Bandenpijn

Bandenpijn voelt als een stekende pijn vooral aan de zijkant van de buik en in de buurt van je liezen. De pijn ontstaat doordat de banden die de baarmoeder dragen uitrekken. Deze pijn kan de hele zwangerschap en ook in de kraamweek voorkomen. Probeer plotselinge bewegingen te vermijden. Eventueel kan een doek of een speciale band om je buik verlichting geven. Dit zorgt voor extra steun.

Beenweeën

De pijn van weeën kan uitstralen naar je benen. Het voelt als een enorme spierpijn. De pijn in de buik raakt erdoor op de achtergrond.
Warmte of massage kan de pijn verlichten.

Zie ook:

Bekkenklachten

Bekkenklachten ontstaan door verweking van de verbindingen tussen de bekkenbeenderen onder invloed van hormonen. Meestal begint dit proces rond twintig weken zwangerschap. Ook speelt de belasting van de groter en zwaarder wordende baarmoeder een rol bij het ontstaan van de klachten. De verweking van de verbindingen is een normaal proces en treedt bij iedere zwangere op. Het is nodig om extra ruimte te creëren in het bekken op het moment van de bevalling. Waarom de ene vrouw pijn heeft van deze veranderingen en de andere niet, is moeilijk te zeggen.

Het is van belang een evenwicht te vinden tussen rust en activiteit. Beweging is nodig om spieren op sterkte te houden en spierzwakte te voorkomen. Rust kan van belang zijn om banden en kapsels te sparen en zo verergering van klachten te voorkomen. Voor bekkenpijnklachten bestaan geen ‘wondermedicijnen'. Het zijn klachten waarbij acceptatie en tijd om ermee te leren omgaan belangrijk zijn.

Bevalling

Voor informatie over dit onderwerp verwijzen we je graag naar onze special over de bevalling.

Bevallingscoach

Zie Doula

Blaasontsteking gedurende je zwangerschap

Een blaasontsteking wordt niet eenvoudig opgemerkt in de zwangerschap. Een branderig gevoel tijdens of na het plassen is meestal niet aanwezig. Regelmatig een klein plasje doen moet je toch al. Eigenlijk is zeurende buikpijn dan wel erge buikpijn, voornamelijk onderin de buik, het enige wat op een blaasontsteking kan wijzen. Zeker als alle bovenstaande klachten niet op jou van toepassing zijn.
Breng ’s ochtends een klein beetje ochtendurine naar de assistente van de huisarts. Vaak krijg je diezelfde middag de uitslag. Zorg wel dat je huisarts op de hoogte is van de zwangerschap. Als je een blaasontsteking hebt krijg je antibiotica voorgeschreven. Vraag altijd even aan de apotheker of je deze medicijnen mag nemen in de zwangerschap.

Let verder op het volgende:

  • Neem zolang de kuur duurt extra rust. Je hebt een infectie en als je rust neemt geneest deze sneller. De pijn in de buik gaat ook sneller over.
  • Drink extra veel. Cranberrysap is een goed drankje dat helpt bij een blaasontsteking.
  • Laat na het beëindigen van de kuur je urine controleren om te kijken of de blaasontsteking echt over is.

Dit alles is belangrijk omdat een blaasontsteking de oorzaak kan zijn van een te vroege bevalling. Als je denkt dat het bovenstaande op jou van toepassing is, neem dan altijd even contact op met je verloskundige.

Bloedarmoede

Een zwangere vrouw heeft extra ijzer nodig om zowel zichzelf als de baby gezond te houden. Wanneer er een tekort aan ijzer is, kan er onvoldoende hemoglobine aangemaakt worden en kan bloedarmoede optreden.

Bloedverlies

Is er sprake van veel (meer dan een menstruatie) helderrood bloedverlies bel dan de verloskundige. Zij komt dan waarschijnlijk naar je toe om het bloedverlies te bekijken.
Tijdens de bevalling is het normaal om wat slijmerig rood bloed te verliezen. Dit is een goed teken, de baarmoedermond opent/ontsluit zich. Dit bloedverlies wordt tekenen genoemd.
Bij twijfel mag je altijd de verloskundige bellen.

Borstonsteking

Een borstontsteking (mastitis) is een ontsteking van de borst die vooral voorkomt bij vrouwen die borstvoeding geven. Borstontsteking is niet hetzelfde als verstopte melkkanaaltjes, ook al zijn beiden zeer pijnlijk. Bij verstopte melkkanaaltjes is een antibioticakuur niet nodig, terwijl dit bij borstontsteking meestal wel het geval is.
Bij verstopte melkkanaaltjes heb je een pijnlijke, gezwollen harde plek in de borst. Op de plaats van de verstopping is de huid vaak vrij rood maar niet zo intens rood als dat bij een borstontsteking het geval is. Een borstontsteking gaat daarnaast meestal gepaard met koorts en met intensere pijn.

Borstvoeding en werk

Zie Kolfverlof

Brandend maagzuur tijdens de zwangerschap

Doordat in de zwangerschap de kringspier tussen de slokdarm en de maag verslapt, komt er soms maagsap in de slokdarm. Met name bij liggen en bukken gebeurt dit. Dit geeft een naar, branderig gevoel met soms misselijkheid tot gevolg. Meestal neemt het toe naarmate de zwangerschap vordert omdat de buik steeds voller wordt en de maag hierdoor steeds meer in de verdrukking komt. Soms nemen de klachten af op het moment dat het kindje ingedaald is.

Tips:

  • Eet meerdere keren op een dag kleine porties voedsel.
  • Eet geen vet voedsel of pittig gekruid voedsel.
  • Drink weinig koffie.
  • Drink geen alcohol.
  • Drink weinig sinaasappelsap.
  • Gebruik een extra hoofdkussen ’s nachts of breng het hoofdeinde van je bed omhoog.

Je kunt melk drinken of vla eten om tijdelijk minder last van het maagzuur te hebben. Er zijn ook drankjes en tabletten tegen brandend maagzuur die je veilig in de zwangerschap kunt gebruiken. Vraag ernaar bij de verloskundige, de apotheek of de huisarts.

Braxton Hicks contracties

Zie Harde buiken

Breken van de vliezen

De vliezen kunnen spontaan breken of kunstmatig door de verloskundige doorgeprikt worden. Het spontaan breken van de vliezen gaat gepaard met vochtverlies. Het vruchtwater is zo dun als water en kan helder, wittig of roze zijn. Vruchtwater blijf je steeds verliezen en ruikt wat zoetig. Bel je verloskundige volgens de richtlijnen van wanneer te bellen.
Bij het kunstmatig breken van de vliezen prikt de verloskundige de vliezen door met een vliezenbreker. Dit gebeurt tijdens een inwendig onderzoek tijdens de bevalling.

Leuk weetje: Slechts 10% van alle bevallingen begint met het breken van de vliezen.


Buitenbaarmoederlijke Zwangerschap

Soms slaagt een bevrucht eitje er niet in de baarmoeder te bereiken en nestelt het zich in één van eileiders of een hoogst enkele keer in de buikholte. Buiten de baarmoeder dus. In het begin merk je hier niets van. Als je opeens hevige buikpijn krijgt of wat bloed verliest, is dit een reden om aan de bel te trekken. Het vruchtje in de eileider kan op een gegeven moment geen kant meer uit. Daardoor komt er een enorme spanning op de eileider te staan en kan hij zelfs barsten. In het ziekenhuis wordt het vruchtje en soms ook de eileider onder volledige narcose verwijderd. Soms hoeft er geen operatie aan te pas te komen, maar kunnen injecties en medicijnen het bevruchte eitje laten verschrompelen. Het is goed om te weten dat je ook met één eileider opnieuw zwanger kunt worden.
Er kan een buitenbaarmoederlijke zwangerschap ontstaan wanneer je ondank het gebruik van een spiraaltje of na een sterilisatie toch zwanger bent geworden, en als de eileider na een eileideroperatie of een eileiderontsteking verkleefd is. Zo’n ontsteking kan ontstaan door een infectie, zoals Chlamydia. Chlamydia kan naast verklevingen ook littekenweefsel veroorzaken in de eileiders.




Cardiotocograaf

CTG-apparaat waarmee weeën en de hartslag van de baby geregistreerd kunnen worden

Zie ook CTG

Carpale Tunnelsyndroom (slapende handen)

Een aantal zwangere vrouwen heeft last van slapende handen en soms van een pijnlijke tinteling in hand of onderarm. Deze klachten treden meestal ’s nachts op, maar er zijn ook zwangeren die er bij hun dagelijkse werkzaamheden behoorlijk last van hebben. Vooral na het opstaan hebben ze weinig gevoel en krachtverlies in hun vingers en handen.
De klachten worden veroorzaakt door vochtophoping in de tunnel in de onderarm waar de zenuwen van de hand en vingers doorlopen. Ook al houd je geen zichtbaar vocht vast, het kan toch zijn dat vocht in die tunnel (de carpale tunnel) ervoor zorgt dat de zenuwen bekneld raken. Dit geeft klachten als tintelingen, slapende hand en soms zelfs pijn waar je ’s nachts wakker van wordt. Vaak heb je minder kracht in die hand.
Na de zwangerschap verdwijnen deze klachten meestal volledig, al kan dit wel enkele maanden duren.

Cervix

De baarmoederhals of cervix (uteri) is het onderste gedeelte van de baarmoeder dat uitkomt in de vagina.

Chorion

Vaatvlies; het buitenste van de vliezen die de baby omhullen in de baarmoeder

Zie ook Amnion

Chromosomen

Zie X en Y chromosomen

Colostrum

Eerste borstvoeding vanaf de geboorte. Hierin zitten veel vetten en antistoffen, de melk is geel van kleur.

Combinatietest

De combinatietest is de test die tegenwoordig wordt gebruikt om te berekenen wat de kans is dat de zwangere in verwachting is van een kindje met Down-syndroom, Patausyndroom of Edwardsyndroom. De combinatietest is een bloedtest in combinatie met een nekplooimeting. Tussen 9 en 14 weken zwangerschap wordt een buisje bloed afgenomen. En tussen 11 en 14 weken zwangerschap wordt door middel van een echo de nekplooi van het kindje opgemeten. Met de gecombineerde uitslagen van bloedtest en nekplooimeting, de leeftijd van de zwangere en de precieze duur van de zwangerschap wordt bepaald hoe hoog de kans is op een kind met Downsyndroom, Patausyndroom of Edwardsyndroom. De test is een kansberekening en geeft geen zekerheid of het kindje wel of niet één van deze syndromen heeft. Een verhoogde kans is een kans van één op 200 of groter. Sinds 1 januari 2015 wordt de combinatietest alleen vanuit de basisverzekering vergoed indien de zwangere eerder een kind heeft gekregen met 1 van de voorgenoemde syndromen, een leeftijd van 36 jaar of ouder is geen indicatie meer. Een aanvullende verzekering vergoedt de test soms wel, dit kun je navragen bij je zorgverzekeraar.

Zie ook Tripletest en Nekplooimeting

Conceptie

Bevruchting

CTG

Een Cardio Toco Gram is een registratie van de hartslag van de baby en de weeënkracht.
Deze registratie gebeurt alleen in het ziekenhuis. Er zijn twee manieren, uitwendig en inwendig. Bij een uitwendig CTG worden er twee banden om de buik gelegd, één voor het hartje van de baby en een voor de weeënregistratie. Een inwendig CTG wordt vaak tijdens de bevalling gedaan. Er wordt dan een draadje op het hoofdje van de baby vastgezet om de hartslag te meten. De weeën kunnen ook inwendig worden geregistreerd. Hiervoor wordt een druklijn ingebracht, dit is een catheter die in de baarmoeder wordt ingebracht. . Op deze manier kan door weergegeven worden wat de kracht, duur en frequentie van de weeën is.


DES

Ben je voor 1975 geboren? Heeft je moeder voor die tijd een miskraam gehad en medicijnen gebruikt toen ze zwanger was van jou? Misschien heeft ze het DES-hormoon geslikt, een kunstmatig hormoon dat miskramen zou helpen voorkomen. Later bleek dat het niet werkte en bovendien schadelijke gevolgen had voor de gebruiksters en hun kinderen. DES-dochters hebben onder ander problemen met zwanger worden en een grotere kans op een miskraam. Ook komen er meer buitenbaarmoederlijke zwangerschappen en vroeggeboorten voor. Op de website van het DES fonds is veel informatie te vinden, ook over mogelijke vergoedingen.

Diabetes Gravidarum

Zie Zwangerschapsdiabetes

Doptone

De verloskundige luistert tijdens de bevalling regelmatig naar de hartslag van de baby met het doptone apparaat. Tijdens het persen wordt er na elke wee of om de wee geluisterd. Op deze manier beoordeelt de verloskundige of de baby in een goede conditie is.

Doula

Het woord 'doula' is van oorsprong oud-Grieks en betekende in die taal 'dienende vrouw'. In de Verenigde Staten is het woord ingeburgerd geraakt in een nieuwe betekenis. Een doula kan het beste omschreven worden als een zwangerschaps- en bevallingscoach. Het is een ervaren en kundige vrouw, die aanstaande ouders op een niet-medische manier ondersteunt tijdens de zwangerschap, de geboorte van hun kindje en in de periode er na. Zij wijkt gedurende de hele bevalling niet van de zijde van de barende vrouw. Meer informatie over de doula kun je vinden op Doula.nl en in onze eigen special over de doula.

Drukgevoel

Het hoofdje van de baby daalt tijdens de bevalling steeds ietsje dieper het bekken in. Er kan dan een druk op de anus ontstaan. Deze druk wordt, naarmate de bevalling vordert, duidelijker. Als de ontsluiting volledig is, gaat de druk over in persdrang.

Dwarsligging

Deze ligging, waarbij de baby met zijn of haar schouders voor de baarmoedermond ligt, komt nog maar zelden voor. In het verleden, toen vrouwen veel kinderen kregen en de baarmoeder steeds verder uitrekte, was dat vaker het geval. De baby had dan soms zoveel ruimte dat hij of zij zonder problemen overdwars kon liggen. Nu zie je het meestal alleen nog bij een meerling. Ook te kleine baby’s liggen nog weleens in deze houding, omdat ze immers genoeg ruimte hebben. Een ‘dwarsligger’ wordt altijd via de keizersnee geboren.

Dysmatuur

Baby die te licht van gewicht is voor de duur van de zwangerschap


Echoscopie

Echoscopie is een onderzoek met geluidsgolven. Eerst wordt je buik ingesmeerd met een soort gelei. Daarna wordt een zendertje over je buik bewogen, dat geluidsgolven uitzendt. Er wordt gebruik gemaakt van hoge tonen, die je niet kunt horen. Deze tonen worden uitgezonden naar de baarmoeder en weer teruggekaatst. Op een beeldscherm zie je die teruggekaatste golven ‘vertaald’ in lijnen: de vorm en omtrek van je baby. Er zijn twee manieren om een echo te maken. De eerste en meest gebruikelijke is de buikecho. De tweede is de vaginale echo. Deze laatste wordt aan het begin van de zwangerschap gebruikt, omdat de baarmoeder dan nog te klein is en alleen vanuit de vagina bekeken kan worden. Dit gebeurt met een staafvormig instrument. Er zijn verschillende redenen om een echo te laten maken. Zo kun je een echo krijgen om de exacte uitgerekende datum van je zwangerschap te kunnen berekenen: de termijnecho. Andere echo’s kunnen gemaakt worden om te kijken of de zwangerschap nog wel goed verloopt (bijvoorbeeld bij bloedverlies), bij het vermoeden van een meerling en aan het eind van de zwangerschap om de ligging van de baby te bepalen. Er zijn ook andere redenen, zoals bij het vermoeden van afwijkingen, een niet ingedaald hoofdje of weinig vruchtwater. Dan is er de screeningsecho: een echo om naar afwijkingen te zoeken. En tot slot natuurlijk de pretecho... gewoon omdat het leuk is je baby te zien!

Erg veel informatie over echografie vind je op de echografie startpagina en natuurlijk in onze eigen special over echografie.

Embryo

De eerste acht weken van de zwangerschap wordt er gesproken over embryo, na acht weken over foetus.

Epidurale Pijnbestrijding

Pijnbestrijding door middel van een ruggeprik.

Episiotomie

Zie Inknippen

Erkennen

Als je niet getrouwd bent, kan de vader het kind erkennen door het vaderschap te laten registreren bij de Burgelijke Stand in het stadhuis.
Je kan dan ook vaststellen welke achternaam het kind bij de geboorte gaat krijgen.
Het is verstandig om vóór 24 weken zwangerschap de erkenning te regelen. Zowel de zwangere als haar partner moeten bij de erkenning aanwezig zijn.
Het opmaken van een akte van erkenning van een ongeboren kind moet bij iedere zwangerschap opnieuw gebeuren.


Fluxus Post-partum

Nabloeding na de geboorte van de baby.

Foetaal Alcohol Syndroom (FAS)

Het Foetaal Alcohol Syndroom omvat de mentale en fysieke tekortkomingen bij kinderen die tijdens de zwangerschap zijn blootgesteld aan alcohol. Een volledige diagnose FAS wordt gegeven als er op 3 terreinen afwijkingen bestaan:

  • vertraagde groei
  • gezichtsafwijkingen
  • neurologische afwijkingen

Kijk voor meer informatie over FAS op de website van de FAS Stichting

Foetus

De foetale fase begint acht weken na bevruchting. Alle belangrijke lichaamsdelen, zoals handen, voeten, het hoofd, de organen en de hersenen zijn al aanwezig maar ze groeien gedurende de zwangerschap verder en worden steeds functioneler.

Zie ook Embryo

Foliumzuur

Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat het gebruik van foliumzuur, nog voordat je zwanger bent, de kans op neurale buisdefecten, zoals een open ruggetje, met 50% vermindert. Tegenwoordig wordt dan ook aan elke zwangere aangeraden om foliumzuur te gebruiken vanaf vier weken voor de bevruchting tot de tiende week van je zwangerschap. Omdat je meestal niet weet wanneer je bevrucht wordt is het motto: Gestopt met de pil….. Gestart met foliumzuur.

Fontanel

De fontanel is een opening tussen de schedelbeenderen waaruit de schedel is opgebouwd. De meeste pasgeboren kinderen hebben 2 fontanellen: de grote en de kleine fontanel. De grote fontanel (ruitvormig) ligt vlak boven het voorhoofd, de kleine fontanel (driehoekig) ligt ter hoogte van de kruin.

Fundus

Bovenkant van de baarmoeder


Groen of bruin vruchtwater

Zie Meconiumhoudend vruchtwater


Half onvolkomen stuitligging

Je baby ligt met één been gestrekt naar boven en met het andere been naar beneden zoals bij een volkomen stuitligging.

Zie ook:

Harde buiken

Vanaf twintig weken zwangerschap komt het voor dat de baarmoeder soms hard aanvoelt. Dit komt doordat spiercellen in de baarmoeder samentrekken. Dit is een normaal proces. De harde buiken zijn in principe pijnloos en komen onregelmatig voor.
In de laatste weken van de zwangerschap kunnen harde buiken iets vaker voorkomen; de baarmoeder bereidt zich op die manier voor op de bevalling.
Wanneer je veel harde buiken hebt, meldt dit dan aan de verloskundige. Soms is het namelijk een teken dat je wat rustiger aan moet gaan doen.

Hartslag baby

Tijdens de bevalling luistert de verloskundige regelmatig naar de hartslag van de baby. De frequentie van de hartslag ligt normaal tussen de 120 en 160 slagen per minuut. Tijdens het persen kan de hartslag zakken naar bijvoorbeeld 80. Dit is een normaal verschijnsel en wordt veroorzaakt door het indalen van het hoofdje in het baringskanaal. In de weeënpauze herstelt de hartslag zich dan weer naar de normale frequentie. Tijdens de zwangerschap kan de verloskundige met een Doptone apparaat de hartslag van je baby beluisteren.

hCG

hCG (humaan Chorion Gonadotrofine) hormoon wordt gebruikt voor stellen waarbij het niet lukt zwanger te raken, kunstmatige bevruchting kan voor hen de kans op zwangerschap doen toenemen. Bij dergelijke behandelingen wordt onder meer gebruik gemaakt van geneesmiddelen die hCG bevatten (Pregnyl).

Hechten

De verloskundige zal, als je tijdens de geboorte ingescheurd of als er een knip gezet is, de wond die ontstaan is hechten. Het hechten gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving. Er wordt over het algemeen gehecht met oplosbaar draad. De hechtingen kunnen eventueel na 7 dagen verwijderd worden.

HELLP-syndroom

In Nederland krijgen ongeveer 10.000 vrouwen per jaar tijdens hun eerste zwangerschap hoge bloeddruk en/of zwangerschapsvergiftiging. Een ernstige vorm van zwangerschapsvergiftiging is het HELLP-syndroom. Dit betekent dat er sprake is van een afbraak van rode bloedcellen, stoornissen aan de leverfunctie en een verlaging van het aantal bloedplaatjes. Genezing van het HELLP-syndroom is niet mogelijk. De aanstaande moeder wordt pas weer beter als de baby geboren is.
Typische klachten die horen bij zwangerschapsvergiftiging en het HELLP-syndroom zijn:

  • hoofdpijn, misselijkheid, vlekjes zien, tintelingen
  • pijn boven in de buik
  • je lichaam houdt vocht vast
  • er is altijd sprake van een verhoogde bloeddruk en eiwit in de urine.

De oorzaak is niet helemaal duidelijk. Wel is bekend dat de kans op herhaling groot is en ook erfelijkheid speelt een rol. Voor meer informatie kun je de website van de Stichting HELLP-syndroom bezoeken.

Hypertensie

Te hoge bloeddruk


Indalingsweeën

Deze weeën zorgen ervoor dat de baby indaalt in het bekken. Ze voelen ongeveer hetzelfde aan als harde buiken. Ze kunnen een beetje pijn doen, maar na een poosje houden ze vanzelf weer op. Bij een eerste kind kun je de indalingsweeën al voelen vanaf de tweeëndertigste week. Bij een volgend kind is het mogelijk dat je ze helemaal niet hebt, omdat de baby dan vaak tijdens de bevalling pas indaalt.

Inknippen

Bij een bevalling kan het soms nodig zijn dat de baby snel geboren wordt, bijvoorbeeld bij een langzame hartslag van de baby. De verloskundige kan in dat geval besluiten om een knip te zetten (episiotomie). De bekkenbodem wordt dan eerst verdoofd. Tijdens een wee en hard meepersen wordt vanuit de vagina een knip gezet schuin richting de bil. Soms wordt er door de kraamverzorgster ook op de buik van moeder geduwd. De baby wordt dan vaak meteen geboren.

Inscheuren

Tijdens de geboorte van een kindje komt het voor dat de huid en/of de spieren van de bekkenbodem wat inscheuren. Het inscheuren is niet altijd te voorkomen. De verloskundige probeert altijd om de geboorte zo geleidelijk mogelijk te laten plaatsvinden. Belangrijk is om zo goed mogelijk te proberen de pers- en zuchtadviezen van de verloskundige op te volgen.

Inwendig onderzoek

De verloskundige doet tijdens de bevalling een of meerdere keren een inwendig onderzoek om te beoordelen hoever de bevalling gevorderd is. Ze brengt dan, terwijl ze een steriele handschoen draagt, voorzichtig twee vingers in de vagina. Ze voelt dan naar de baarmoedermond, de ontsluiting, de stand en indaling van het hoofdje en de vliezen. Een inwendig onderzoek kan ook informatie geven over de kracht en effectiviteit van de weeën.
Het is belangrijk om zo veel mogelijk te ontspannen tijdens het onderzoek. Mocht het toch pijnlijk zijn, geef dit dan aan.


Jeuk tijdens de zwangerschap

Bij enkele zwangeren treedt jeuk op in de laatste weken van de zwangerschap. De jeuk verdwijnt snel weer na de bevalling. Het is dus onschuldig maar wel een vervelende klacht. Probeer zo min mogelijk te krabben, was jezelf zonder zeep en strooi mentholpoeder op de jeukende plekken.
Soms duidt de jeuk op een, ongevaarlijke, aandoening aan de lever en/of galwegen welke is ontstaan door de zwangerschap.

Lees verder in onze special over Jeuk in de zwangerschap


Keizersnede

Keizersnede (sectio caesarea) is de manier van bevallen waarbij de moeder operatief via de buikwand van haar kind(eren) wordt verlost. Het is de meest uitgevoerde operatieve ingreep ter wereld.

Voor meer informatie over de keizersnede verwijzen we je graag naar onze special over de keizersnede.

Kolfverlof

Er is een wet opgesteld die het voor pas bevallen moeders mogelijk maakt om borstvoeding te blijven geven wanneer zij weer aan het werk zijn. Deze wet maakt het mogelijk dat een vrouw gedurende de eerste negen maanden na de bevalling het werk mag onderbreken voor kolven of het geven van borstvoeding. Dat mag zo vaak en zo lang als nodig is, maar niet meer dan een kwart van de arbeidstijd. De werkgever is verplicht deze tijd door te betalen en een ruimte beschikbaar te stellen waar moeders ongestoord kunnen kolven of voeden.

Kraamzorg

De hulp van een kraamverzorgster tijdens de bevalling en de kraamtijd is onmisbaar. Zij geeft vader en moeder bruikbare en belangrijke informatie over de kraamtijd en voert controles bij moeder en kind uit. Bij problemen informeert ze de verloskundige.
Het is belangrijk kraamzorg op tijd te regelen. Dit betekent voor 17 weken zwangerschap.
Bel eerst je verzekering om te vertellen dat je zwanger bent en te vragen bij welke kraamzorgbureaus je terecht kunt voor de kraamzorg (dit kan namelijk per verzekeraar verschillen). Meld je daarna aan bij een van de bureaus.

Kramp tijdens je zwangerschap

Kramp in de benen is een bekende klacht in de zwangerschap. Met name ’s nachts schrikken zwangeren, en hun partner, hierdoor wakker. Het wordt waarschijnlijk veroorzaakt door een slechte bloedcirculatie en/of kou.
Laat je partner tijdens de kramp je tenen voorzichtig richting je knie duwen en strek je been. Hierna is het lekker de plaats waar de kramp heeft gezeten even te masseren.


Lactatiekundige

Een lactatiekundige is een expert op het gebied van borstvoeding, met name in bijzondere situaties.
Al vóór de bevalling kun je er terecht als je met vragen of onzekerheden zit. Ook na de geboorte van de baby kan een lactatiekundige je begeleiden of adviseren over de borstvoeding.

Lamaze

Lamaze is een ademhalingstechniek die je voorbereid op de geboorte door je allerlei technieken aan te leren en door je buiten je lichaam te focussen. Het idee is dat je de weeën opvangt door het uitwendig focusen en door je ademhaling aan te passen. Het ademhalingsgedeelte is vergelijkbaar met wat je in Nederland op zwangerschapsgym leert.


Maagzuur

Doordat tijdens de zwangerschap de kringspier tussen de slokdarm en de maag verslapt, komt er soms maagsap in de slokdarm. Met name bij liggen en bukken gebeurt dit. Dit geeft een naar, branderig gevoel met soms misselijkheid tot gevolg. Meestal neemt het toe naarmate de zwangerschap vordert omdat de buik steeds voller wordt en de maag hierdoor steeds meer in de verdrukking komt. Soms nemen de klachten af op het moment dat het kindje ingedaald is.
Tips: eet geen vet voedsel of pittig gekruid voedsel, drink weinig koffie, drink weinig sinaasappelsap, gebruik een extra hoofdkussen ’s nachts of breng het hoofdeinde van je bed omhoog. Je kunt melk drinken of vla eten om tijdelijk minder last van het maagzuur te hebben. Er zijn ook drankjes en tabletten tegen brandend maagzuur welke veilig in de zwangerschap gebruikt kunnen worden. Vraag ernaar bij de verloskundige, de apotheek of de huisarts maar stel gebruik van deze middelen zolang mogelijk uit omdat je lichaam er aan gaat wennen en ze dan al snel niet meer zullen helpen.

Mastitis

Zie Borstontsteking

Meconium

De eerste ontlasting van je baby

Meconiumhoudend vruchtwater

Als de vliezen breken en het vruchtwater is groen of bruin van kleur betekent dit dat de baby in het vruchtwater heeft gepoept. De baby doet dit omdat de darmen vol zijn of omdat de baby misschien benauwd is geweest. Aangezien we niet weten wat de reden is gaan we van het ergste geval uit. Bel daarom de verloskundige zodra je ziet dat het vruchtwater groen of bruin van kleur is. Zij komt bij jullie langs en zal naar het hartje van de baby luisteren. Samen met jullie bespreekt zij wat er verder gaat gebeuren. In de regel wordt de bevalling door de gynaecoloog verder begeleid.

Medicatie

Wees voorzichtig met medicijnen. Gebruik geen medicijnen als het niet echt nodig is. Probeer eerst onschuldige methoden (bijvoorbeeld een warme kruik bij buikpijn, een frisse neus halen en voldoende water drinken bij hoofdpijn, ’s middags een uurtje rusten bij vermoeidheid, etc.). Wend je anders tot je huisarts, vertel dat je zwanger bent en gebruik enkel de middelen die hij of zij voorschrijft. Vergeet niet ook bij de apotheek door te geven dat je zwanger bent.

Misselijkheid en braken

Onder invloed van hormonen tijdens de zwangerschap kun je je als zwangere misselijk voelen. Met name ochtendmisselijkheid is bekend. Omdat dit erg vroeg in de zwangerschap optreedt is het ook vaak een teken waaraan vrouwen merken dat ze zwanger zijn. Meestal neemt de misselijkheid na de derde maand van de zwangerschap weer af.
Tips bij misselijkheid: eet ’s morgens voor het opstaan iets (laat je partner een licht ontbijtje op bed brengen of leg ’s avonds al iets klaar), eet over de gehele dag meerdere kleine hapjes in plaats van een grote maaltijd en vermijd vet eten en sterk gekruid eten.
Sommige vrouwen braken ook bij de misselijkheid. Dit is normaal. Wanneer echter alles wat gegeten en gedronken wordt weer uitgebraakt wordt dan is het geen normale situatie meer. Wend je in dit geval tot je huisarts of tot je verloskundige.

Moederkoek

Zie Placenta

Mola Zwangerschap

Een mola-zwangerschap is een bijzondere vorm van een niet goed aangelegde zwangerschap. Nadat een zaadcel een eicel heeft bevrucht, deelt de bevruchte eicel zich. De twee cellen die zo ontstaan delen zich zelf ook weer. Zo gaat het proces door en komen er steeds meer nieuwe cellen. Bij een normale zwangerschap ontstaan uit deze cellen een embryo en een placenta. Wanneer er bij of kort na de bevruchting iets misgaat kan het gebeuren dat alleen de placenta doorgroeit. Er is dan sprake van een mola-zwangerschap. De placenta groeit in de baarmoederholte steeds verder en door vochtophoping ontstaan talloze blaasjes. Gewoonlijk is er bij een mola-zwangerschap dus geen embryo. Is er bij uitzondering toch een embryo, dan is deze bijna nooit levensvatbaar.

Moulage

Moulage betekent het over elkaar heen schuiven van de botdelen van het hoofdje van de baby. De functie hiervan is het aanpassen van het hoofdje aan het baringskanaal zodat het makkelijker kan dalen door het bekken. Na de geboorte kan je dit nog zien en voelen. De eerste uren na de bevalling verdwijnt het vanzelf.


Nabloeding

Bij een bevalling is er altijd bloedverlies. Het meeste bloed komt rond de geboorte van de placenta. Dit is gemiddeld zo’n 200-300 ml, in een enkel geval is het meer. Wordt het bloedverlies echt ruim, dan kan het helpen om de blaas te legen en de baby aan de borst te leggen. De baarmoeder trekt dan samen en het bloedverlies wordt minder. Soms is het nodig dat de verloskundige medicijnen spuit. Dit gebeurt in de beenspier van moeder.

Nakijken pasgeborene

Na de geboorte wordt de baby onderzocht door de verloskundige. Ze kijkt het hele lichaam na op eventuele afwijkingen. Ook wordt er naar hart en longen geluisterd. Er wordt dan ook vitamine K gegeven dmv druppels in het mondje.
Direct na de geboorte wordt het kindje nog niet meteen opgemeten. De baby heeft vooral de laatste maanden weinig ruimte gehad in de baarmoeder waardoor de beentjes vooral opgetrokken zijn geweest. De beentjes meteen na de geboorte strekken is niet goed voor de heupjes van de baby. Een dag na de geboorte kan de baby wel op worden gemeten.

Zie ook Apgar-score

Nageboorte

Ongeveer een kwartier na de geboorte worden de placenta, de resten van de navelstreng en de vruchtvliezen door weeën naar buiten gedreven. We noemen dit de nageboorte. De arts of de verloskundige kan daarbij helpen door zachtjes aan de navelstreng te trekken en op de buikwand te duwen.

Nageboortewee

Enkele minuten nadat je baby geboren is, wordt de navelstreng doorgeknipt en dan moet de placenta nog komen. Vaak heb je nog één flinke wee (of een paar) waarbij je nog even moet persen. Misschien drukt je verloskundige of je gynaecoloog daarbij op je buik om de geboorte van de placenta te begeleiden. Soms krijg je meteen na de geboorte een injectie om de baarmoeder goed te laten samentrekken. Het is belangrijk dat de placenta snel geboren wordt, omdat dat het bloedverlies beperkt.

Navelstreng

De navelstreng is gemiddeld 50 centimeter lang, maar navelstrengen van een meter komen ook voor. De navelstreng is heel soepel, zodat hij niet kan breken of knikken. Er lopen drie bloedvaten doorheen waardoor zuurstofrijk bloed en voeding je baby bereiken en afvalstoffen worden afgevoerd. Ook na de geboorte voorziet de navelstreng je baby nog eventjes van zuurstof. Daarom wordt deze ook niet meteen doorgeknipt, maar krijgt je baby de tijd op eigen kracht te gaan ademen. Bij de eerste ademhaling pompt het hartje van je baby het bloed naar de longen, die zich ontplooien en zuurstof opnemen. Op dat moment houdt de bloedcirculatie via de placenta en de navelstreng op. Het bloed trekt weg uit de navelstreng en deze wordt bleek. Op dat moment kan deze door jouzelf, je partner of de verloskundige of gynaecoloog worden doorgeknipt. Er wordt een plastic klemmetje op het navelstompje gezet. Dit stompje valt er meestal na een dag of zes vanzelf af.

Naweeën

Naweeën krijg je als je in het kraambed ligt. Ze zorgen ervoor dat de baarmoeder haar oorspronkelijke vorm en omvang weer terugkrijgt. Daarnaast verwijderen ze oude bloedresten uit de baarmoeder. Ben je bevallen van je eerste kind, dan zijn de naweeën niet erg pijnlijk. Vaak voel je ze zelfs helemaal niet. Bij een tweede of volgend kind kun je er meer last van hebben. De baarmoeder is meer verslapt en er zijn krachtigere samentrekkingen nodig om de baarmoeder weer in de oude vorm te krijgen.

Nekplooimeting

Een onderdeel van de combinatietest is de nekplooimeting. De nekplooimeting wordt tussen 11 en 14 weken zwangerschap gedaan. De nekplooi is een dun laagje vocht onder de huid in de nek. Bij deze meting wordt door middel van een echo gekeken naar de hoeveelheid vocht in de nekplooi van de baby. Iedere ongeboren baby heeft vocht in de nekplooi zitten, maar een grote hoeveelheid vocht kan een aanwijzing zijn voor een aangeboren afwijking. Wanneer de nekplooi groter is dan 3,5mm krijgt de zwangere verder onderzoek aangeboden, ook wanneer het bloedonderzoek van de combinatietest wel goed is. Verder onderzoek bestaat uit een vlokkentest of een vruchtwaterpunctie.

Zie ook Combinatietest en Tripletest


Obstipatie

Obstipatie wordt ook wel verstopping genoemd. Het betekent dat je minder vaak naar het toilet gaat voor de ontlasting of dat je wel drang hebt maar het niet lukt omdat de ontlasting bijvoorbeeld erg hard is. Het ontstaat doordat hormonen in de zwangerschap de darmen wat langzamer laten werken.
Het is verstandig vezelrijke voeding te eten (zoals fruit en groentes), per dag twee liter vocht te drinken en voldoende te bewegen. Met deze maatregelen blijft de ontlasting vaak wat zachter en komt het iets frequenter. Blijft de ontlasting hard ondanks het opvolgen van de voedingsadviezen, meldt dit dan aan je verloskundige.

Oedeem

Ophoping van vocht

Oefenweeën

Vanaf de zesde maand kun je al oefenweeën hebben. Niets om je zorgen over te maken, het hoort erbij. De baarmoeder oefent alvast voor straks. Een oefenwee is een samentrekkend, krampachtig gevoel of een harde buik.

Ontsluiting

Weeën tijdens de bevalling zorgen voor ontsluiting, het opengaan van de baarmoedermond. De gemiddelde eerste bevalling heeft zo’n 10 uur aan ontsluitingsweeën. Deze weeën zijn altijd pijnlijk en komen regelmatig binnen de 5 minuten. De duur van een ontsluitingswee is een tot anderhalve minuut. Is de onsluiting tot 10 cm gevorderd dan is de ontsluiting volledig en gaat de bevalling over in de volgende fase, de uitdrijving (het persen).

Ontsluitingsfase

De ontsluitingsfase is meestal de langste fase van de bevalling en kan van een paar uur tot een heel etmaal duren. Tijdens de ontsluitingsfase gaat de baarmoedermond langzaam open tot ongeveer tien centimeter. Dit kan, omdat de baarmoedermond in de laatste weken van de zwangerschap steeds weker is geworden. Ook het ‘verstrijken’ van de baarmoederhals, de druk van het hoofdje van je baby en de steeds krachtiger wordende weeën werken hieraan mee. Iedere keer als de baarmoeder samentrekt, gaat deze verder open. Dat kan behoorlijk veel pijn doen. Het kan gebeuren dat tijdens de ontsluitingsfase de weeën opeens ophouden. Meestal is er wel een reden voor, waardoor je je niet meer volledig kunt concentreren. Je staat op het punt naar het ziekenhuis te vertrekken bijvoorbeeld. Of je verloskundige komt binnen. Het is ook mogelijk dat je lichaam even tijd nodig heeft om op adem te komen. Je kunt de weeën stimuleren door een warm bad te nemen of afwisselend te lopen, te zitten en te hurken. Ook een massage kan helpen. Werkt dit allemaal niet en gaat het te lang duren, dan zal uiteindelijk een weeënopwekkend middel de bevalling weer in gang moeten zetten.

Onvolkomen Stuitligging

Bij een onvolkomen stuitligging ligt de baby met de beentjes langs het lichaam omhoog en de billetjes naar beneden. Deze houding is wat gunstiger dan de volkomen stuitligging. Tijdens de geboorte zullen de billetjes namelijk genoeg ruimte vrijmaken voor het hoofdje, dat nog moet volgen. Het is wel belangrijk dat je baby snel geboren wordt, omdat hij of zij anders mogelijk in ademnood komt. Ook hier zijn goede weeën dus erg belangrijk. En daarom wordt er vaak een infuus met een weeënopwekkend hormoon gegeven. Vlak voor de geboorte van het hoofdje moet je nog even hard persen. Verloopt de bevalling niet snel genoeg, dan zal de gynaecoloog voor een keizersnee kiezen. Bij een onvolkomen stuitligging zul je altijd in het ziekenhuis moeten bevallen.

Zie ook:

Open Ruggetje

Zie Spina Bifida

Oxytocine

Oxytocine is een hormoon. Dit hormoon is belangrijk tijdens de bevalling omdat dit hormoon samen met nog een aantal andere factoren zorgt dat de baarmoeder gaat samentrekken. Nadat de baby geboren is zorgt oxytocine ervoor dat de baarmoeder nog even blijft samentrekken waardoor de placenta geboren kan worden. Wanneer een kindje aan de borst gaat drinken stimuleert dit de aanmaak van oxytocine. Wanneer de baarmoeder minder samentrekt na de bevalling van de baby kan het aanleggen er voor zorgen dat de baarmoeder weer wat meer samentrekt waardoor de placenta geboren wordt.


Partus

Bevalling

Perineum

Het perineum is het stukje huid tussen de ingang van de vagina en de anus.

Pershoudingen

Voor informatie over pershoudingen verwijzen we je graag naar onze special over pershoudingen.

Persen

Na de ontsluitingsfase gaat de bevalling over in de uitdrijvingsfase, het persen. Bij een perswee duwt de baarmoeder de baby het baringskanaal door. Je voelt dan een flinke druk op de anus, hetzelfde gevoel als ontlasting hebben.
Bij een eerste bevalling duurt het persen gemiddeld een tot anderhalf uur. Bij een tweede of meerdere bevalling duurt het gemiddeld een half uur.

Persweeën

Persweeën zorgen ervoor dat de baby naar buiten wordt gedreven. Ze gaan meestal gepaard met persdrang: een niet te onderdrukken reflex. Eigenlijk gaat het persen vanzelf. Automatisch hou je je adem in en zul je meepersen. Persweeën voelen aan alsof je ontzettend nodig moet poepen. De pauzes tussen de persweeën kunnen iets langer zijn dan tussen de ontsluitingsweeën.

Pethidine

Pijnstiller die tijdens de bevalling per injectie kan worden toegediend.

Pica

Er zijn vrouwen die in de zwangerschap hunkeren naar andere dingen dan voedingsmiddelen, zoals stijfsel en klei. Dit fenomeen noemt men pica. Als je het verlangen naar andere dingen voelt, praat erover met je arts.

Pigmentatie

In de zwangerschap komt er meer hormoon vrij welke de pigmentatie laat toenemen. Dit is het best te zien aan de donkere streep die zichtbaar wordt tussen je navel en je schaambeen. Ook worden de tepels donkerder en kunnen er vlekken ontstaan in het gezicht, ter hoogte van littekens en op plaatsen waar knellende kleding heeft gezeten. Het kan, door de vlekken in je gezicht, net lijken alsof je een masker op hebt; dit wordt een zwangerschapsmasker genoemd. De vlekken worden erger in de zon en onder de zonnebank dus let hiermee op.

Placenta

Ook wel genoemd moederkoek. De placenta heeft de vorm van een dikke pannekoek waar de vliezen aan vast zitten. Door de placenta krijgt je baby voedingsstoffen aangevoerd en worden afvalstoffen afgevoerd. Ook maakt de placenta zowel vruchtwater als hormonen aan en daarnaast dient de placenta als een afscheiding tussen jou en de baby. Jullie hebben immers allebei ander bloed en genetisch materiaal. De placenta werkt als een soort filter, waardoor veel schadelijke stoffen worden tegengehouden. Na de nageboorte laat de verloskundige altijd de placenta aan de moeder zien.

Voor meer informatie over de placenta verwijzen we je graag naar onze special over de placenta

Zie ook:

Poliklinisch bevallen

Een poliklinische bevalling is een ziekenhuisbevalling onder leiding van de eigen verloskundige. De verloskundige beslist tijdens de ontsluitingsfase wanneer je naar het ziekenhuis kunt gaan. Meestal is dit rond 6 cm ontsluiting. In het ziekenhuis “huur” je een kamer waar je bevalt onder begeleiding van je eigen verloskundige en een kraamverzorgster. Twee uur na de bevalling ga je met je kindje naar huis. De kraamverzorgster gaat met je mee.
Als er complicaties zijn, blijf je natuurlijk langer. De poliklinische bevalling wordt niet altijd vergoed door je zorgverzekeraar maar alleen bij sommige aanvullende verzekeringen, tenzij er natuurlijk een medische indicatie tijdens de thuisbevalling ontstaat.

Pre-eclampsie

Zie Zwangerschapsvergiftiging

Prematuur

Een tussen de 27ste en 37ste week van de zwangerschap geboren baby.

Pret-echo

Meestal wordt een echo alleen gemaakt als er een duidelijke reden voor is. Sommige verloskundigen of gynaecologen maken twee standaardecho’s tijdens de zwangerschap. Deze twee echo’s worden vergoed. Maar er zijn ook centra waar je tegen betaling een pret-echo kunt laten maken. De meningen over het laten uitvoeren van zo’n pret-echo zijn verdeeld. De een vindt een pret-echo te duur, de ander vindt het onverantwoord om alleen maar ‘globaal’ te kijken naar de baby en daarmee de indruk te wekken dat alles in orde is. Een echoscopist, verloskundige, verpleegkundige of röntgenlaborant kan natuurlijk nooit honderd procent garanderen dat hij of zij alles ziet.

Progesteron

Progesteron is een belangrijk hormoon voor de zwangerschap omdat het de baarmoederspier ontspant totdat de bevalling plaatsvindt. Zonder dit hormoon zou de baby zich dus niet kunnen ontwikkelen in de baarmoeder. Concreet gezien houdt het hormoon de baby eigenlijk vast in de baarmoeder.

PUPPP

PUPPP is de afkorting van het Engelse "Pruritic Urticarial Papules and Plaques of Pregnancy”.  Het is de meest voorkomende vorm van jeuk tijdens de zwangerschap. Het betreft een sterk jeukende rode huidafwijking die vrijwel altijd gepaard gaat met galbulten (urticaria). PUPPP begint typisch in de laatste 3 maanden van de zwangerschap en verdwijnt na de bevalling. De jeukende galbulten ontstaan meestal eerst op de buik, maar kunnen zich uiteindelijk over de gehele huid verspreiden. PUPPP wordt gemiddeld bij 1 op de 240 zwangeren gezien.
De oorzaak van PUPPP is onbekend. Sommige onderzoekers denken dat het een zgn. autoimmuunaandoening is waarbij de huid van de moeder reageert op bepaalde eiwitten in de moederkoek.
Zoals gezegd wordt PUPPP gezien bij zwangeren in het laatste trimester, en dan vooral in de laatste 4 weken van de zwangerschap. Slechts zelden treedt het op vóór het laatste trimester en nog zeldzamer is het dat de klachten ontstaan ná de geboorte. Bij een volgende zwangerschap kunnen de klachten weer terugkomen, maar dit is niet gebruikelijk. PUPPP is ongevaarlijk voor je ongeboren baby.

Pijnstilling

Als de ontsluitingsweeën zo pijnlijk zijn dat ze niet meer op te vangen zijn en de bevalling is nog niet ver gevorderd, wordt er soms gebruik gemaakt van pijnstilling. Deze pijnstilling noemen we sedatie. Sedatie wordt alleen in het ziekenhuis gegeven omdat de conditie van de baby eerst door middel van een CTG beoordeeld moet worden. Sedatie houdt in dat er Pethidine in het bovenbeen wordt gespoten. Pethidine zorgt ervoor dat de scherpe randjes van de pijn af gaan en je je goed kan ontspannen tussen de weeën door. De gynaecoloog of verloskundige van het ziekenhuis begeleidt de bevalling verder. Ook kan eventueel een ruggeprik gegeven worden als pijnbestrijding.

Voor meer informatie over pijnstilling verwijzen we je graag naar onze special over pijnstilling tijdens de bevalling


Quantum Touch

Quantum Touch is een snelle en effectieve behandelmethode met een combinatie van ademhalings- en bewustzijnstechnieken waardoor de trillingsfrequentie van lichaam en geest wordt verhoogd. Deze technieken versterken het zelf helend vermogen van lichaam en geest. Hierdoor kunnen veel problemen worden voorkomen of teruggedraaid zoals oude trauma’s als gevolg van valpartijen, ongelukken en bevallingen.


Rubella

Rubella is de latijnse naam voor rode hond. Tegenwoordig wordt niet iedere zwangere vrouw op rubella geprikt tijdens het eerst bloedonderzoek. De reden hiervoor is dat rubella nog nauwelijks in ons land voorkomt omdat vrijwel iedereen in de kindertijd een vaccinatie heeft gehad (de BMR-prik). In andere landen wordt nog wel op rubella geprikt omdat daar geen vaccinaties tegen rubella worden gegeven. Wanneer een zwangere niet gevaccineerd is tegen rubella kan de verloskundige besluiten om toch te kijken of de zwangere goed genoeg is beschermd. Wanneer de zwangere niet genoeg beschermd blijkt te zijn wordt haar geadviseerd om uit de buurt te blijven van mensen die rubella doormaken. Het advies is om na de zwangerschap alsnog een vaccinatie tegen rubella te laten halen. In de zwangerschap is deze vaccinatie niet mogelijk omdat dit schadelijk kan zijn voor de baby.

Reizen en zwangerschap

Wanneer je op reis gaat als je zwanger bent, moet je op een aantal zaken letten. Ga je vliegen, informeer dan bij de vliegmaatschappij tot hoeveel weken je mag vliegen van de betreffende maatschappij (meestal is dit tot 30 weken zwangerschap geen probleem). Loop tijdens de vlucht regelmatig het tussenpad even op en neer om in beweging te blijven. Zorg dat je de kopie van je zwangerschapskaart bij je hebt en informeer voor je reis of je verzekerd bent voor obstetrische hulp in het buitenland.
Reis je met de auto, stop dan elke twee uur even en loop een stukje. Draag de driepuntsgordel.
Let in het buitenland op met (vreemd) eten. Is de kaas bijvoorbeeld niet van rauwe melk gemaakt en is het hygiënisch.

Rugpijn

Door het groter en zwaarder worden van de buik kan er rugpijn ontstaan. Meestal wordt dit laag in de rug gevoeld. Het is beter rugpijn proberen te voorkomen in plaats van te genezen. Enkele tips: Zet bij het staan je voeten recht onder je heupen, je knieën buig je licht en je bekken zet je in middenstand (je voelt zelf wat de middenstand is door eens naar voren te kantelen en eens naar achteren te kantelen), probeer zo min mogelijk te bukken; buig in plaats daarvan door je knieën wanneer je iets opraapt, draag geen zware dingen meer (boodschappentas met wieltjes / zet een ouder kindje vaker in de kinderwagen).

Rugweeën

Bij rugweeën drukt het hoofdje van de baby op je lage rugwervels. Dit gebeurt bij één op de drie vrouwen. Ga in dat geval niet plat op je rug liggen, dat verergert namelijk de pijn. Warme lappen, een kruik of tegendruk (bijvoorbeeld de voeten van je partner), helpen het beste. Een massage of een warme douchestraal kunnen ook wonderen verrichten. Ook een zijligging wil nog wel eens helpen.


Sectio Caesarea

Zie Keizersnede

Sedatie

Zie pijnstilling

SEO

SEO staat voor Structureel Echoscopisch Onderzoek. Een SEO is ook wel bekend onder de naam “20 weken echo” omdat deze echo tussen de 18 en 22 weken gemaakt wordt. De 20 weken echo wordt standaard aan iedere zwangere aangeboden en deze is bedoeld om lichamelijke afwijkingen bij het kindje op te sporen. Er wordt gekeken naar de ontwikkeling van de organen, naar de groei van de baby en naar de hoeveelheid vruchtwater. Een aantal voorbeelden van afwijkingen die kunnen worden gezien zijn hartafwijkingen, open ruggetje, waterhoofd, afwijkingen aan armen en benen en hazenlip. Tijdens een 20 weken echo kunnen niet alle afwijkingen worden gezien en geeft dan ook geen 100% zekerheid dat het kindje helemaal gezond is. Afhankelijk van de afwijking is wel aan te geven hoe groot de kans is dat een afwijking ontdekt wordt. De kans dat een open ruggetje ontdekt wordt, is ongeveer 90 op de 100. De kans dat een hartafwijking ontdekt wordt, is ongeveer 25 tot 50 op de 100, afhankelijk van de ernst van de afwijking.

Serotien

Een baby die 'overtijd' is noemt men "serotien"

Sex

Zie vrijen

Slecht slapen

Met name de laatste weken van de zwangerschap slapen zwangeren vaak slecht. Dit komt door het vaak moeten plassen, niet meer lekker kunnen liggen of niet in slaap kunnen komen. Drink ’s avonds niet al te veel zodat je iets minder vaak naar het toilet hoeft. Probeer met behulp van een kussentje tussen je benen, onder je buik of in je rug een zo prettig mogelijke houding te vinden.
Elke slaaphouding is prima zolang jij je er goed bij voelt. Heb je last van niet in slaap kunnen komen, probeer dan voor het slapen gaan iets ontspannends te doen. Ga in een warm bad, drink warme melk, loop een klein rondje buiten, lees een ontspannend boek, vrij met elkaar. Ondanks al deze tips kan het slapen een probleem blijven. Probeer in dat geval overdag nog even te gaan liggen. 

Staan van het hoofdje

Het hoofdje van de baby is in de vulva te zien, en blijft ook zichtbaar in de pauze tussen twee weeën. Dit is een pijnlijk, vaak branderig gevoel. Het duurt dan nog maar een paar weeën en de baby is geboren.

Slijmprop

De baarmoeder wordt tijdens de zwangerschap afgesloten door een slijmprop. In de laatste maand van je zwangerschap kan deze slijmprop loslaten en komt hij naar buiten met wat slijm en bloed. Het ziet er uit als een taai, glazig propje van ongeveer twee tot drie centimeter. Soms heb je niet eens in de gaten dat je het verliest. Het doet ook geen pijn. Het verliezen van de slijmprop is niet het begin van de geboorte van je kind, maar slechts een teken dat de baarmoedermond klaar is voor de bevalling. Het kan nog een hele tijd en zelfs een aantal dagen duren voordat de bevalling verder op gang komt. Voor infectiegevaar hoef je niet bang te zijn. Zolang de vliezen niet breken, is je baby voldoende beschermd.

Spataderen

Spataderen kunnen ontstaan of, wanneer je ze al hebt, verergeren in de zwangerschap. Dit komt doordat de wanden van de vaten wat slapper zijn door de hormonen en er een verhoogde druk in de vaten is door vertraagde afvoer van bloed. Spataderen kunnen pijn doen en je benen kunnen zwaar aanvoelen.
Spataderen kunnen niet enkel in de benen maar ook in de schaamlippen optreden. Ook hier zijn ze pijnlijk en geven ze een zwaar gevoel.
Tips: probeer niet met je benen over elkaar te zitten (dit geeft nog meer druk in de benen en de schaamlippen), probeer tijdens een rustmoment op de dag de benen hoog te leggen, vermijd langdurig staan, wandel regelmatig een stukje om de bloedcirculatie te bevorderen, maak af en toe draaiende bewegingen met je voeten, draag geen hoge hakken en doe het voeteneinde van je bed wat hoger. Verder kun je speciale kousen of panty’s dragen die steun aan je benen geven. Gebruik deze enkel na overleg met je huisarts.
Helaas verdwijnen spataderen niet helemaal na de bevalling.

Spildraai

Tijdens de uitdrijving vormen de baarmoeder en het geboortekanaal één geheel. Hierdoor kan de baby makkelijker naar buiten komen. Toch gaat dit niet helemaal vanzelf. Het geboortekanaal maakt namelijk een bocht en is niet op alle plaatsen even wijd. En, omdat je baby geen rond, maar een ovaal hoofdje heeft, zal hij of zij zijn hoofdje meteen moeten draaien om de bocht te kunnen volgen. Dit wordt de inwendige spildraai genoemd, de inwendige spildraai maakt het persen moeilijker.

Spina Bifida

Spina Bifida betekent letterlijk "gespleten wervelkolom". Bij spina bifida zijn de wervelkolom en de neuraalbuis die zich daarin bevindt niet volledig gesloten. Dit wordt een "sluitingsdefect" genoemd. Als de neuraalbuis niet sluit, kunnen de daaromheen liggende weefsels niet goed dichtgroeien. De wervelbogen, die de buis aan de buitenkant moeten omringen, blijven ook open. Spieren, vetweefsel en huid ter plaatse kunnen ontbreken en het zenuwweefsel is niet goed ontwikkeld.

Zwangerschap en Sporten

Als zwangere kun je meestal gewoon blijven sporten. Sporten met een groot risico op vallen zijn af te raden en het is niet verstandig contactsporten te doen of te duiken. Belangrijk is om naar je eigen lichaam te luisteren en geen records te willen breken.
Begin niet met een nieuwe sport tijdens je zwangerschap omdat je niet zo goed weet hoe je hier lichamelijk op reageert.
Denk erom dat je veel water drinkt tijdens het sporten.

Striae/striemen

Door de groei van de buik en de borsten kunnen de vezels in de huid soms scheuren. Dit wordt zichtbaar als paarse/roze lijnen op je buik/borsten. Deze lijnen worden striae of striemen genoemd. Het is niet pijnlijk en niet gevaarlijk. Sommige vrouwen ervaren wel jeuk ter hoogte van de striae.
Niet iedere zwangere krijgt striae. Sommige zwangeren smeren een speciale striaecreme op hun buik en borsten. Helaas is niet bewezen dat dit werkt. Mochten de striae jeuken dan kun je mentholpoeder of mentholgel op de striae strooien/smeren.
Na de bevalling zullen de tijdens de zwangerschap nog roze/paarse lijntjes langzaam in witte/parelmoerkleurige lijntjes veranderen. Ze gaan helaas dus niet meer helemaal weg.

Strippen

Lijkt je baby nog niet van plan te komen, maar ben je al wel 41 of 42 weken zwanger, dan kan de verloskundige je ‘strippen’ om de weeën op gang te laten komen. Bij een uitgebreid inwendig onderzoek masseert ze met haar vingers de vliezen een beetje los van de baarmoederwand (zonder ze te breken). Het is de bedoeling op die manier de aanmaak van prostaglandine te stimuleren. Dat is het hormoon dat de bevalling op gang brengt. Strippen werkt echter niet altijd en kan soms even wat pijn doen.

Voor meer informatie over dit onderwerp verwijzen we je graag naar onze special over strippen.

Stuitligging

Bij een stuitligging ligt je baby met het hoofd bovenaan in de baarmoeder en met het stuitje naar beneden. Voor de bevalling houdt deze positie extra risico's in. De verloskundige of gynaecoloog kan daarom proberen het kind te draaien zodat het met het hoofd beneden komt te liggen. Als dit niet lukt wordt soms gekozen voor een keizersnede, vanwege het risico dat stuitbevallingen met zich meebrengen. Meestal zal echter toch geprobeerd worden de baby op de natuurlijk manier geboren te laten worden.

Zie ook:

Symfyse

De symfyse vormt de verbinding tussen de schaambeenderen, het is kraakbeenweefsel.


Tangverlossing

Als tijdens het persen blijkt dat je baby niet op eigen kracht geboren kan worden, zal er soms een tangverlossing aan te pas komen. Dit gebeurt als de weeën niet sterk genoeg zijn of als de conditie van je baby of de toestand van de moeder om een snelle bevalling vraagt. Bij een tangverlossing wordt gebruik gemaakt van twee grote metalen ‘lepels’, die om het hoofdje van de baby gelegd worden. Hiermee wordt tijdens een perswee meegetrokken. Het hangt af van de positie van het hoofdje van je baby of een gynaecoloog zal kiezen voor een vacuüm- of een tangverlossing. Het inbrengen van de lepels  is pijnlijk, je wordt daarom meestal van tevoren plaatselijk verdoofd en soms wordt er een knip gezet. Ook al heeft het hoofdje na de bevalling wat ingedeukte plekken, een tangverlossing is niet schadelijk voor de baby. De plekken trekken altijd binnen een paar dagen weg.

Thuis bevallen

Het is in Nederland mogelijk om thuis of in het ziekenhuis te bevallen.
Thuis bevallen is een veilige en goede manier om jullie kindje geboren te laten worden. De verloskundige die bij jullie bevalling is, is opgeleid om risicosituaties te herkennen en adequaat te handelen. Thuis bevallen mag alleen tussen 37 en 42 weken zwangerschap, een ongestoord verlopende zwangerschap en geen bijzondere voorgeschiedenis van vroegere zwangerschappen.

Toucheren

De verloskundige kan je tijdens de ontsluiting regelmatig toucheren. Dat gebeurt door twee vingers in de vagina te brengen en te voelen:

• Of de baarmoedermond rijp (verweekt) is;
• Of er al ontsluiting is en of de baarmoedermond al ‘verstreken’ is;
• Hoe het hoofdje van je baby ligt, wat de stand van het hoofdje is en hoe diep het hoofdje in het bekken ‘staat’.

Toucheren kan heel vervelend en pijnlijk zijn, vooral als je je spieren spant. Probeer daarom zo veel mogelijk te ontspannen. Dat lukt met rustig zuchten. Geef ook aan wanneer er een wee komt, dan kan de verloskundige of de gynaecoloog even wachten. Soms kan het niet anders en moet er juist tijdens een wee gevoeld worden om erachter te komen wat er dan met de baarmoedermond gebeurt. Om infectie te voorkomen, draagt de verloskundige altijd steriele handschoenen en blijft het toucheren tot een minimum beperkt. Zijn de vliezen gebroken, maar zijn de weeën nog niet op gang gekomen, dan zal de verloskundige niet toucheren. De kans op een infectie is dan te groot.

Toxicose

Zie Zwangerschapsvergiftiging

Tripletest

Een tijdlang al wordt in ziekenhuizen in Nederland de zogenaamde tripletest uitgevoerd: een bloedtest bij aanstaande moeders in de zestiende week van de zwangerschap. Met deze test kan onderzocht worden of je een verhoogd risico hebt op een baby met het Syndroom van Down, met een open ruggetje of open schedel. Als de uitslag positief is, kun je worden doorverwezen voor andere onderzoeken. Omdat het onderzoek alleen een kansberekening is en dus geen echte zekerheid biedt, mogen gynaecologen dit onderzoek volgens de wet op het bevolkingsonderzoek niet meer adviseren aan alle zwangere vrouwen. Wanneer je erom vraagt, zal het echter zeker verricht worden. Het onderzoek is gratis, maar bedenk wel: het is slechts een kansberekening. Het geeft geen absolute zekerheid zoals bij de vlokkentest of een vruchtwaterpunctie.

De tripeltest wordt nu bijna niet meer gedaan. Er wordt nog wel eens voor deze test gekozen wanneer een combinatietest niet meer mogelijk is. De tripeltest wordt gedaan tussen 15 en 18 weken zwangerschap. Een tripeltest is bij een meerlingenzwangerschap niet mogelijk. Met de uitslag van het bloedonderzoek, de leeftijd van de zwangere, haar gewicht en de precieze duur van de zwangerschap wordt de kans bepaald op een kind met Downsyndroom of een open ruggetje. Een verhoogde kans is een kans van één op 200 of groter dat de vrouw op het moment van het onderzoek zwanger is van een kind met Downsyndroom of een open ruggetje.

Zie ook Combinatietest en Nekplooimeting

Tweeling

Soms kan het gebeuren dat er in plaats van één, twee eitjes rijp worden en ‘springen’. Als deze eitjes allebei bevrucht worden en zich nestelen in de baarmoeder, krijg je een twee-eiige tweeling. Een eeneiige tweeling ontstaat wanneer één bevruchte eicel zich in twee delen splitst die beide een afzonderlijke vrucht vormen. De twee kinderen van een eeneiige tweeling zijn altijd van het zelfde geslacht. Ze hebben de zelfde bloedgroep en de zelfde erfelijke eigenschappen. Eeneiige tweelingen lijken nagenoeg sprekend op elkaar, terwijl twee-eiige tweelingen niet alleen verschillend van geslacht kunnen zijn, maar er ook totaal anders kunnen uitzien.

Twintig weken echo

Zie SEO


Uitgerekende datum

Als je nog maar net bevrucht bent, zit je toch al in de derde week van je zwangerschap. De eerste twee weken worden namelijk ook meegerekend, hoewel je dan nog niet zwanger bent. Waarom? Dat is om zo nauwkeurig mogelijk uit te rekenen wanneer de baby geboren zal worden. Je weet namelijk nooit wanneer je bevrucht bent, maar je weet meestal wel wanneer je laatste menstruatie was. Wil je uitrekenen wanneer je kind geboren zal worden, dan moet je de eerste dag van die laatste menstruatie als uitgangspunt nemen. Als je daar 280 dagen (ofwel veertig weken) bij optelt, weet je vrij nauwkeurig wanneer je baby ter wereld komt.

Uterus

Baarmoeder


Vacuümextractie

Als tijdens het persen blijkt dat je baby niet op eigen kracht geboren kan worden, zal er soms een vacuümpomp aan te pas komen. Dit gebeurt als de weeën niet sterk genoeg zijn of als de conditie van je baby of de toestand van de moeder om een snelle bevalling vraagt. Bij een vacuümextractie wordt de zuignap van de vacuümpomp op het hoofdje van de baby geplaatst. Aan de zuignap zit een slang, die verbonden is met een pomp waarmee de lucht onder de nap wordt weggezogen. Dit duurt enkele minuten. De gynaecoloog zal tijdens een perswee aan de zuignap trekken en zelf zul je nog steeds goed moeten meepersen. Het hangt af van de positie van het hoofdje van je baby of een gynaecoloog zal kiezen voor een vacuüm- of een tangverlossing. Het inbrengen van het kapje is pijnlijk. Je wordt meestal van tevoren plaatselijk verdoofd en soms ingeknipt. Ook al heeft het hoofdje na de bevalling een bult, een vacuümextractie is niet schadelijk voor de baby. Een bult trekt altijd binnen een paar dagen weg.

Vaginale afscheiding

Tijdens de zwangerschap is er meer vaginale afscheiding. Deze afscheiding is helder van kleur en ruikt niet. De laatste weken van de zwangerschap kan deze afscheiding dunner/waterig worden. Een enkele keer geeft dit wel eens verwarring omdat dit ook vruchtwater zou kunnen zijn. Vruchtwater heeft echter een typische zoete geur en kan witte vlokjes bevatten wat het onderscheid makkelijker maakt.
Wanneer de afscheiding stinkt, een kleur heeft (bijvoorbeeld geel of groen), bloed bevat, irritatie of jeuk geeft, meld dit dan aan je verloskundige of je huisarts. Er kan dan sprake zijn van een bacteriële- of schimmelinfectie welke behandeld moet worden.

Varentest

Onderzoekje waarbij vastgesteld kan worden of het vocht dat je verloren hebt wel of geen vruchtwater is

Vermoeidheid tijdens je zwangerschap

De eerste weken van je zwangerschap kun je erg moe zijn. Dit wordt veroorzaakt omdat er veel energie noodzakelijk is voor de ontwikkeling van het kind en alle aanpassingen in het lichaam. Probeer zoveel mogelijk toe te geven aan de vermoeidheid; doe het wat rustiger aan, ga op tijd naar bed en probeer eens tussen de middag of direct na je werk even een uurtje te slapen. Ook wordt vermoeidheid veroorzaakt door een hoge waarde van het hormoon progesteron in je bloed, progesteron heeft een slaapverwekkend effect.
Meestal is de vermoeidheid rond twintig weken zwangerschap weer verdwenen. Sommige vrouwen voelen zich dan zelf beter dan ooit. De laatste weken van de zwangerschap neemt de vermoeidheid meestal weer toe. Dit komt doordat de dagelijkse bezigheden je meer energie kosten in verband met de zware buik en doordat je ’s nachts slechter slaapt. Dit is normaal. Probeer ook nu weer rustig aan te doen en overdag een uurtje te slapen.

Vernix

Ook wel huidsmeer genoemd, dient ter bescherming van de huid van de baby in het vruchtwater. Voor de bevalling is meestal het huidsmeer weer verdwenen, maar soms blijft er ook nog wat zitten tot de geboorte.

Verstopping

Onder invloed van het hormoon progesteron worden je darmen minder actief. Het gevolg: verstopping. Probeer niet te veel te gaan persen, want daar kun je aambeien van krijgen. Dit helpt tegen verstopping:
• Drink voldoende water
• Drink elke dag een glas lauw water op je nuchtere maag
• Eet vezelrijke producten
• Beweeg veel
• Neem de tijd om naar het toilet te gaan.

Vlokkentest

Een vlokkentest is een vorm van prenatale diagnostiek. Bij deze vorm van onderzoek wordt onderzocht of het kindje een chromosomale afwijking heeft of niet. De meest voorkomende chromosomale afwijking is het Downsyndroom. De test is in 99% betrouwbaar. Bij een vlokkentest wordt een beetje weefsel van de placenta uit de baarmoeder gehaald. Er wordt langs de vaginale weg een katheter of kleine biopsietang tot de plaats waar de placenta zich ontwikkelt geschoven. Ook kan een vlokkentest via de buikwand worden uitgevoerd. Hierbij wordt met een naald via de buikwand een stukje weefsel van de placenta genomen. Het afgenomen weefsel wordt onderzocht. Een vlokkentest wordt bij een zwangerschapsduur van 11 tot 13 weken uitgevoerd. Omdat de vlokkentest al vroeg in de zwangerschap wordt uitgevoerd is het risico op een miskraam groter dan bij de vruchtwaterpunctie.

Vocht vasthouden tijdens de zwangerschap

Het is normaal dat je in de zwangerschap last krijgt van dikke vingers en voeten; je houdt meer vocht vast door de invloed van het hormoon oestrogeen in je lichaam. Met name in warme zomermaanden komt dit vaak voor. Belangrijk is goed te blijven drinken en voeten regelmatig even hoog te leggen zodat het vocht weer wat uit de benen kan zakken. Doe op tijd je ringen af zodat die niet vast gaan zitten. Na de bevalling zal het vocht langzaam weer verdwijnen.
Soms is vocht vasthouden een teken van een hoge bloeddruk. Vaak gaat het dan gepaard met andere klachten zoals hoofdpijn, sterretjes zien, je niet lekker voelen. Wanneer je hier last van hebt, meld dit je verloskundige dan direct. Zij controleert dan je bloeddruk en je urine.

Voetligging

Je baby ligt met één of beide beentjes gestrekt naar beneden, zodat één of twee voetjes onder de billetjes liggen.

Zie ook:

Volkomen Stuitligging

Ruim drie procent van alle baby’s wordt in stuitligging geboren, met de voetjes naar beneden. Ligt je baby in een stuit, dan moet je in het ziekenhuis bevallen. De geboorte van het hoofdje mag namelijk niet te lang duren, omdat je baby het benauwd kan krijgen. Het is dus heel belangrijk dat je goede weeën hebt. Dat is de reden waarom er sneller een infuus met weeënopwekkend hormoon wordt gegeven. Soms bestaat er twijfel of het bekken ruim genoeg is om het hoofdje van de baby door te laten, vooral als je voor de eerste keer gaat bevallen. In dat geval wordt er gekozen voor een keizersnee. Ongeveer dertig procent van alle stuitliggers wordt via de keizersnee geboren.

Zie ook:

Voorweeën

In de laatste weken voor je bevalling kun je voorweeën krijgen. Voorweeën voelen anders aan dan een harde buik. Ze zijn pijnlijker en je voelt dat de baarmoeder al wat langer samentrekt. Voorweeën zorgen ervoor dat de baarmoedermond soepel en dun wordt, zodat er al veel voorbereidend werk wordt gedaan voordat de echte weeën beginnen. De pauzes tussen de weeën zijn lang en onregelmatig. Na een paar uur trekken de voorweeën weer weg. Meestal gebeurt er verder nog helemaal niets en kan de bevalling nog best een aantal weken duren.

Vruchtwater

Je ongeboren kind wordt omgeven door het vruchtwater. Daarin dobbert je kind heerlijk rond en kan hij of zij bewegen. Dat is belangrijk voor de spieren en de botten. Bovendien is je kind door al dat water goed beschermd en merkt hij of zij er helemaal niets van als jij per ongeluk met je buik ergens tegenaan stoot. Je kind drinkt van het vruchtwater en zo leert hij of zij meteen te slikken. Door te drinken, krijgt de baby veel voedingsstoffen binnen. Het vruchtwater bevat namelijk allerlei waardevolle bestanddelen, zoals mineralen, suikers, vetten, eiwitten en enzymen. Het vruchtwater wisselt voortdurend van samenstelling, afhankelijk van de behoeftes en de werking van de beginnende organen van je ongeboren kind. Ook wordt het vruchtwater maar liefst twintig keer per dag ververst. Het ‘oude’ vruchtwater wordt vervolgens via de placenta, de vliezen en je bloed door je nieren afgevoerd. Leuk weetje: als je baby veel vruchtwater in één keer drinkt, krijgt hij/zij de hik. Dit voelt als een regelmatige beweging in de buik.

Vruchtwaterpunctie

Het vruchtwateronderzoek of de vruchtwaterpunctie is een vorm van prenatale diagnostiek in de achttiende week van de zwangerschap, waarbij ongeveer 20 ml vruchtwater (10 -15% van de totale hoeveelheid vruchtwater) uit de baarmoeder wordt gehaald. Hiervoor prikt de arts met een dunne naald door de buikwand tot in de baarmoeder. Het echobeeld toont op welke plaats dit moet gebeuren. Daarna wordt de benodigde hoeveelheid vruchtwater in twintig tot dertig seconden opgezogen.

Een vruchtwaterpunctie wordt alleen gedaan bij vrouwen met een verhoogd risico op een baby met een aandoening, die met vruchtwateronderzoek is vast te stellen. Het gaat om vrouwen die:

  • 36 jaar of ouder zijn in de achttiende week van de zwangerschap: hun kans op een kind met een chromosoomafwijking (zoals Down-syndroom) is verhoogd
  • al eerder een kind kregen met een aandoening die zich kan herhalen
  • zelf een aandoening hebben die zich kan herhalen
  • een partner of naaste familie hebben met een aandoening die zich kan herhalen.

Zie ook Vlokkentest

Vrijen

Gemeenschap tijdens de zwangerschap is niet schadelijk of gevaarlijk. Je mag dus gewoon vrijen tijdens de zwangerschap. Het kan echter wel zo zijn dat jij of je partner tijdens de zwangerschap minder zin hebt om te vrijen. Dit kan met angst te maken hebben, met jezelf onaantrekkelijk vinden, door het niet kunnen vinden van een prettige houding of door een veranderde hormoonhuishouding. Maak dit in ieder geval bespreekbaar met de ander zodat jullie een oplossing kunnen vinden en er begrip en respect blijft bestaan. Het kan echter ook zo zijn dat je juist meer zin in seks hebt door de hormonen en door de toegenomen doorbloeding van de geslachtsorganen.
Na de gemeenschap kun je als zwangere wat harde buiken krijgen; dit is normaal. Wanneer dit niet vanzelf afzakt, kun je een warm bad of warme douche nemen of een warme kruik op je buik leggen. Soms verlies een paar druppeltjes bloed na het vrijen door kleine bloedinkjes aan de baarmoedermond. Ook dit is normaal tijdens de zwangerschap en kan geen kwaad.

Voor meer informatie over dit onderwerp verwijzen we je graag naar onze special over seks tijdens de zwangerschap.


Weeën

Zie ook

Weeënstorm

Soms gebeurt het dat de ene wee nog niet over is en de volgende wee alweer begint. Opvangen is er niet bij, je hebt het gevoel dat je ademt om te overleven en verder gaat je lijf er met jou vandoor, dit heet een weeënstorm en bel altijd de verloskundige. Het kan gebeuren dat de bevalling bij jou erg snel verloopt. De verloskundige voelt dit als ze inwendig onderzoek doet. Zij kan jullie helpen met het opvangen. Een rustigere ademhaling en de wetenschap dat dit niet lang meer duurt is vaak genoeg om jullie deze moeilijke periode door te helpen.


X en Y chromosomen

Het geslacht wordt bepaald door chromosomen. Een chromosoom is dus de drager van het erfelijk materiaal. De geslachtschromosomen zijn de X- en Y-chromosomen. Elke lichaamscel bevat 46 chromosomen. Chromosomen komen altijd in paren voor, dus eigenlijk moet je zeggen dat je 23 paren hebt. Als je je wilt voortplanten, is het van belang dat in het kindje ook 46 chromosomen voorkomen. Om daartoe te komen, kun je slechts één deel van jouw paren chromosomen doorgeven. Daarom zijn geslachtscellen uitzonderingen; ze hebben geen 46 maar 23 chromosomen. Immers, een eicel en een zaadcel worden zo samen weer een kindje met 46 chromosomen.
Een van die 23 chromosomen, is het geslachtschromosoom. Bij vrouwen is dat het XX-chromosoom. Die hebben dus áltijd twee X-chromosomen, waardoor een eicel ook altijd een X-chromosoom heeft. Een man heeft in elke cel een X- en een Y-chromosoom. Dus als daar geslachtscellen uit gemaakt worden, krijgt hij óf een X óf een Y. Het ligt er dus maar aan of de zaadcel die de eicel bevrucht een X of een Y heeft.
Het is dus de zaadcel die het geslacht van je baby bepaalt. Heeft de zaadcel een X dan wordt het XX = een meisje. Bevat de zaadcel een Y, dan krijg je XY = een jongetje.


Y en X chromosomen

Zie X en Y chromosomen

IJzertekort

Zie bloedarmoede


Zwangerschapscursus

Een zwangerschapscursus is geen verplichting maar wel een aanbeveling. Er wordt tijdens de diverse cursussen namelijk een hele hoop informatie gegeven over zwangerschap en kraamtijd, je bereid je voor op de bevalling en je doet vaak leuke contacten met andere zwangeren op. De meeste cursussen beginnen na 25 weken zwangerschap. Meld je tijdig aan.

Op de Zwangerschapsbegeleiding Startpagina vind je veel cursusmogelijkheden

Zie ook Lamaze

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) komt voor bij één op de twintig zwangerschappen. Het is een meestal tijdelijke vorm van diabetes die kan ontstaan na de 24e week van de zwangerschap. Dat gebeurt onder invloed van de hormonen die worden aangemaakt tijdens de zwangerschap. Die hormonen remmen de werking van insuline af. Insuline is het hormoon dat de bloedsuikerspiegel regelt.

Tijdens een normale zwangerschap vangt het lichaam de verminderde werking van insuline op door extra insuline aan te maken. Bij zwangerschapsdiabetes gebeurt dat niet of niet voldoende, waardoor het glucosegehalte in het bloed te hoog wordt.

Zwangerschapscholestase

Lees onze special over Jeuk in de zwangerschap en zwangerschapscholestase

Zwangerschapshormonen

Voor informatie over zwangerschapshormonen verwijzen we je graag naar onze special over zwangerschapshormonen.

Zwangerschapsvergiftiging

Een ernstige vorm van zwangerschaps hogebloeddruk.

Zwangerschapsverlof

Als je werkt heb je recht op zestien weken zwangerschapsverlof. Normaal gesproken wordt dit opgedeeld in zes weken voor de bevalling en tien weken na de bevalling. Maar je mag ook tot vijf of vier weken voor de bevalling doorwerken, zodat je na de bevalling een of twee weken extra hebt. Als je geen klachten hebt en licht werk doet, hoeft langer doorwerken niet slecht te zijn voor je gezondheid en die van je baby. Tijdens het verlof krijg je een uitkering die gelijk staat aan je salaris. Deze uitkering krijg je van het UWV. Om hiervoor in aanmerking te komen moet je wel een verklaring van je verloskundige of je gynaecoloog hebben, waarop de vermoedelijke bevallingsdatum staat vermeld. Zwangerschap mag nooit een reden voor ontslag zijn. Dus als je terugkomt heb je weer recht op je oude baan. Voor meer informatie kun je ook terecht bij het Ministerie van Sociale Zaken

Lief Leuk & Eigen Geboortekaartjes

Geboortekaartjes

Hoera! Zwanger. Nu zoek je natuurlijk het mooiste kaartje om jullie kindje straks aan te kondigen. Bij Lief Leuk & Eigen hebben ze een grote collectie geboortekaartjes van de leukste designers. Alle ontwerpen zijn uniek. Daarnaast vind je hier ook een collectie So Special, deze kaartjes zijn extra bijzonder op Oud Hollands papier, karton of kraft met hippe designs. Kijk snel voor alle geboortekaartjes!

 

Banner 125x125







 



Noppies positiekleding

Copyright Babytjes.nl - webdesign Freddo.nl en beabudai.nl - Informatie: webc@babytjes.nl - Disclaimer, Privacy en Cookies